Trận động đất xảy ra lúc 16h53 ngày 20/4 tại vùng biển Thái Bình Dương - ngoài khơi phía bắc tỉnh Iwate và dư chấn đủ mạnh để làm rung chuyển nhiều tòa nhà lớn ở tận Tokyo, cách đó hàng trăm km.
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, những đợt sóng thần đầu tiên có thể ập đến bờ biển phía bắc ngay lập tức. "Hãy lập tức sơ tán khỏi khu vực ven biển và ven sông đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc nhà sơ tán", thông báo nêu rõ.
Trận động đất gây ra cảnh báo sóng thần cao 3m.
Đồng thời cảnh báo sẽ có thiệt hại do sóng thần gây ra. "Dự kiến sẽ có sóng thần ập đến nhiều lần. Không nên rời khỏi khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", thông báo nhấn mạnh.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cũng thành lập nhóm quản lý khủng hoảng để ứng phó với trận động đất và cảnh báo sóng thần.
Cùng với đó, Công ty Điện lực Tokyo đang đánh giá liệu trận động đất có gây vấn đề gì tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và Daini hay không cũng như tiến hành kiểm tra tương tự tại nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi và Higashidori tại tỉnh Aomori.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới, nằm trên 4 mảng kiến tạo lớn dọc theo rìa phía tây của "Vành đai lửa" Thái Bình Dương.
Quần đảo này, nơi sinh sống của khoảng 125 triệu người, thường trải qua khoảng 1.500 trận động đất mỗi năm, chiếm khoảng 18% tổng số trận động đất trên thế giới. Đa số các trận động đất này đều nhẹ, mức độ thiệt hại mà chúng gây ra khác nhau tùy thuộc vào vị trí và độ sâu dưới bề mặt Trái đất nơi chúng xảy ra.
Năm 2011, trận động đất mạnh 9 độ Richter ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản gây ra sóng thần cao tới 40 m tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.