Kịp thời thay thế, cho từ chức cán bộ yếu kém năng lực, uy tín thấp, nhũng nhiễu

Chuyên đề "Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới" được Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí truyền đạt sáng 13/4, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV.

Ông Lê Minh Trí nêu rõ, Nghị quyết xác định mục tiêu kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ.

Đồng thời, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc kiên quyết chống tham nhũng nhưng không bó cứng đến mức cán bộ không dám làm; phải vừa chống được tham nhũng nhưng phải vừa kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo; chống tham nhũng phải nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng niềm tin thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh.

Với cách tiếp cận đó, ông Lê Minh Trí quán triệt định hướng chống tham nhũng để người dân, doanh nghiệp an tâm, phấn khởi, muốn đóng góp cho sự phát triển của đất nước, còn kẻ gian phải biết sợ và không dám sai phạm.

Quan điểm mới trong Nghị quyết lần này, theo ông Lê Minh Trí, là xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp.

"Việc xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp nhằm bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển", Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh.

Ví dụ, giai đoạn mới xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, song ông Lê Minh Trí nhận định đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, nên trong xử lý sai phạm cần có quan điểm, chế tài phù hợp, vừa bảo vệ, chia sẻ rủi ro, khoan dung với thất bại, vừa phải xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Vì vậy, Nghị quyết xác định nhiệm vụ sắp tới phải sửa đổi Bộ luật hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung.

Đồng thời xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.

Một định hướng quan trọng khác được Trưởng Ban Nội chính Trung ương đề cập là xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức. Trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.

3 giải pháp mới liên quan đến xử lý, quản lý, đánh giá cán bộ

Ông Lê Minh Trí nêu rõ, Nghị quyết xác định chủ trương chuyển mạnh từ "chống" là chủ yếu sang "phòng ngừa từ gốc là căn bản".

Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để "không muốn" tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính; "không thể" tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch; "không dám" tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh; "không cần" tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.

Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, bảo đảm nghiêm minh, rõ trách nhiệm; kiên trì xây dựng, thực hành văn hóa liêm chính, xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính. Tăng cường kiểm soát quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn, kiểm soát quyền lực của bộ máy chính quyền ba cấp và các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cùng đó là tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và phải xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng thông tin về 3 giải pháp mới liên quan đến xử lý, quản lý, đánh giá cán bộ.

Một là kịp thời thay thế, cho từ chức với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiệu quan liêu, nhũng nhiễu.

Hai là xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.

Ba là xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới.

Ông Lê Minh Trí cũng nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính và công tâm.

Việc phòng, chống lãng phí được định hướng chú trọng vào chống lãng phí thời gian, lãng phí cơ hội phát triển.

Theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương, tại cuộc họp thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí ngày 18/3, Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo đã chỉ đạo tiếp tục rà soát, xử lý công trình chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có khó khăn, vướng mắc, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí và giao bí thư tỉnh ủy, thành ủy chịu trách nhiệm chỉ đạo thực hiện, hoàn thành việc rà soát và có phương án xử lý với từng công trình, dự án.

Đảng ủy Chính phủ và các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm tăng cường công tác hướng dẫn, giải thích, phối hợp, hỗ trợ cấp ủy địa phương trong quá trình thực hiện.

Đảng ủy TAND Tối cao chủ trì, phối hợp với các cơ quan chỉ đạo, xử lý khó khăn, vướng mắc trong thu hồi tài sản, thi hành án, làm rõ tính pháp lý của tài sản có liên quan trong các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nêu rõ, kết luận này đã xác định rõ địa chỉ, trách nhiệm, thời hạn cụ thể nhằm góp phần khơi thông nguồn lực, kịp thời chống lãng phí.