Giám khảo quốc tế: Gần 100 tác phẩm Podcast tại LHPT 2026 có chất lượng cao

Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII - Quảng Ninh 2026 lần đầu đưa Podcast vào hạng mục dự thi chính thức. Đây là loại hình báo chí âm thanh hiện đại, kết hợp nhiều yếu tố đa phương tiện và được phân phối trên nền tảng số, đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam cũng như trên thế giới.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, 97 tác phẩm từ 43 đơn vị được gửi về dự thi từ các đài phát thanh – truyền hình, cơ quan báo chí trung ương và địa phương cho thấy xu hướng phát triển mới của báo chí âm thanh trong kỷ nguyên truyền thông đa nền tảng.

PV Báo Điện tử VTC News có cuộc trò chuyện với ông Andrew William Ronald Davies, Trưởng Ban Phát thanh của Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á – Thái Bình Dương (ABU), thành viên Hội đồng giám khảo Podcast năm nay. 

- Ông đánh giá thế nào về chất lượng và sự sáng tạo của các tác phẩm dự thi năm nay?

Sự đa dạng về chủ đề, đặc biệt là những nội dung xoay quanh các vấn đề xã hội, là điều đáng ghi nhận. Thông qua quá trình chấm giải, tôi hiểu thêm nhiều khía cạnh của đời sống xã hội Việt Nam hiện nay. Chất lượng các tác phẩm ở mức cao, và điều tôi đặc biệt đánh giá cao là sự chú trọng đến tiếng nói của những người có trải nghiệm thực tế, chứ không chỉ phỏng vấn các chuyên gia.

Một trong những điểm làm nên sự khác biệt của Podcast so với các loại hình truyền thông khác là tập trung vào đời sống và trải nghiệm của mọi người. Tôi cũng ấn tượng với phần mở đầu của một số Podcast, cách họ thu hút người nghe ngay từ những giây đầu tiên. 

Tuy nhiên, tôi nhận thấy xu hướng là một số tác phẩm sử dụng ngôn ngữ khá trang trọng. Dù việc dùng thuật ngữ chính xác là cần thiết, nhưng Podcast thường phù hợp hơn với lối diễn đạt tự nhiên, gần gũi, mang tính trò chuyện hơn.

- Với số lượng gần 100 tác phẩm tham dự cho thấy xu hướng phát triển mới của báo chí âm thanh trong kỷ nguyên số. Vai trò của Podcast trong việc tăng cường kết nối giữa thính giả và đài phát thanh?

Tôi cho rằng Podcast là cơ hội tốt để các đài phát thanh tiếp cận và thu hút nhóm thính giả trẻ. Thói quen nghe của giới trẻ hiện nay khác nhiều so với các thế hệ trước. Podcast cũng giúp các đài tăng cường thương hiệu và mối liên kết với những khán giả vẫn đang nghe đài.

Một điểm khác biệt là người nghe Podcast thường không chọn nội dung dựa trên tên đài hay thương hiệu, mà dựa vào người dẫn chương trình, nội dung và cách thể hiện. Vì vậy, nếu họ thích một Podcast của một đài nào đó, họ có khả năng sẽ nghe thêm các Podcast khác và dần quan tâm hơn đến các nội dung và dịch vụ mà đài cung cấp.

- Tại Việt Nam, Podcast vẫn là xu hướng tương đối mới. Theo ông, đâu là những thách thức lớn nhất mà các cơ quan báo chí phải đối mặt khi sản xuất podcast?

Trước hết cần hiểu Podcast là loại hình khác với phát thanh truyền thống. Nếu phát thanh hướng tới số đông thính giả, thì podcast lại tập trung vào những nhóm người nghe cụ thể, có cùng sở thích hoặc mối quan tâm.

Một điểm khác biệt quan trọng là Podcast không có sẵn khán giả. Mỗi chương trình khi ra mắt đều phải bắt đầu từ con số 0, buộc các đơn vị sản xuất phải chủ động tìm kiếm và thu hút người nghe. Với các đài phát thanh vốn quen có lượng thính giả ổn định, đây là một thay đổi lớn. Trong làm Podcast, chỉ một nửa công việc là sản xuất nội dung, nửa còn lại dành cho việc phân phối và xây dựng tệp người nghe.

Bên cạnh đó là bài toán lựa chọn nền tảng. Các đơn vị có thể tự xây dựng ứng dụng riêng hoặc đưa Podcast lên các nền tảng phổ biến như Spotify, YouTube. Nền tảng bên thứ ba có lợi thế về lượng người dùng sẵn có, giúp nội dung dễ tiếp cận hơn, nhưng lại hạn chế quyền kiểm soát. Ngược lại, nền tảng riêng giúp làm chủ tốt hơn nhưng cần nhiều thời gian và nguồn lực để phát triển người nghe. Vì vậy, nhiều đơn vị hiện nay chọn cách kết hợp cả hai hướng đi.

Ngoài ra, việc phân bổ ngân sách và nhân lực cũng là một thách thức. Các đài vừa phải đầu tư cho Podcast, vừa duy trì hoạt động phát thanh hiện có. Bài toán đặt ra là tối ưu nguồn lực mà không làm ảnh hưởng đến lượng thính giả truyền thống. Mỗi đơn vị sẽ có cách cân đối khác nhau, tùy theo chiến lược và ưu tiên phát triển. 

- Trong khuôn khổ Liên hoan phát thanh toàn quốc 2026, VOV tổ chức hội thảo Podcast quốc tế cho thấy điều gì về tầm nhìn chuyển đổi số của phát thanh Việt Nam hiện nay?

Theo tôi, hội thảo là tín hiệu rất tích cực về sự cởi mở và sẵn sàng của phát thanh Việt Nam trong việc đặt ra và thảo luận những vấn đề lớn như chuyển đổi số. Việc thay đổi cách làm và áp dụng công nghệ mới luôn là thách thức, nhất là khi phát thanh ở Việt Nam đã có lịch sử và nền tảng lâu dài. 

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu khi hành vi của người nghe ngày càng thay đổi theo các nền tảng và dịch vụ mới. Tôi đánh giá cao, ghi nhận sự nỗ lực của VOV vì đã tổ chức hội thảo này và chủ động thúc đẩy những cuộc trao đổi như vậy.

- Với sự góp mặt của các đại biểu từ các cơ quan truyền thông trong nước và quốc tế, theo ông hội thảo này có thể mở ra những cơ hội hợp tác nào trong sản xuất Podcast khu vực?

Tôi nghĩ đây là cơ hội tuyệt vời để thảo luận về sản xuất podcast trong khu vực với sự tham gia của nhiều đại biểu quốc tế. Tôi hy vọng hội thảo có thể mở ra khả năng hợp tác giữa các tổ chức truyền thông trong lĩnh vực sản xuất podcast. Đồng thời, tôi cũng mong rằng sự kiện này sẽ thúc đẩy việc chia sẻ thông tin và kỹ năng giữa các đơn vị tham dự.

- Xin cảm ơn ông!