Cục Đăng kiểm: Phân loại xe bán tải từ năm 2003, không phải quy định mới

Những ngày gần đây, thông tin xe bán tải (pickup) có thể bị hạn chế lưu thông trong nội đô giờ cao điểm khiến dư luận chú ý. Không ít ý kiến đề xuất điều chỉnh cách phân loại, theo hướng xem pickup là ô tô con để thuận tiện đi lại.

Tuy nhiên, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc phân loại hiện nay không phải quy định mới và đã được áp dụng ổn định trong thời gian dài.

Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, cho biết việc phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup được căn cứ vào nhiều tiêu chí kỹ thuật như kết cấu xe, tỷ lệ giữa khối lượng người và hàng hóa cho phép chở, cùng diện tích hữu ích của thùng hàng.

Tiêu chí phân loại nêu trên không phải là quy định mới mà đã được xây dựng từ năm 2003 tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003, tức đã tồn tại và ổn định trong nhiều năm.

"Thông tư 53/2024/TT-BGTVT hiện hành chỉ kế thừa các quy định trước đó và là căn cứ để áp dụng các chính sách liên quan đến nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kiểm định và cải tạo phương tiện", ông An nói.

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm cũng nhấn mạnh, trong hệ thống pháp luật và giấy chứng nhận không tồn tại khái niệm “xe bán tải”. Khi cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, cơ quan chức năng ghi rõ loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup.

"Thực tế, khi người dân mua xe đã biết rõ về tên các loại phương tiện này thông qua giấy chứng nhận của đăng kiểm, thông qua giá mua xe, bởi ô tô con pickup bị áp dụng các mức thuế của ô tô con nên giá bán cao hơn nhiều so với ô tô tải pickup", ông An cho hay.

Sự phân loại này kéo theo nhiều khác biệt về chính sách. Ô tô tải pickup có niên hạn sử dụng 25 năm như các loại xe tải khác, trong khi ô tô con pickup không bị giới hạn. Ngoài ra, các quy định hạn chế lưu thông trong nội đô đối với xe tải pickup là do cơ quan quản lý giao thông và địa phương ban hành.

Ông An cho rằng những tranh luận "nóng" gần đây liên quan đến xe ô tô tải pickup không xuất phát từ quy định phân loại phương tiện tại Thông tư 53/2024. Tiêu chí phân loại ô tô tải pickup và ô tô con pickup trong thông tư này không thay đổi so với các quy định trước đây.

Vấn đề được dư luận quan tâm chủ yếu xuất phát từ công tác quản lý giao thông, quy định hạn chế lưu thông trong nội đô đối với xe ô tô tải pickup nói riêng và xe ô tô tải nói chung. Đây là thẩm quyền của cơ quan quản lý đường bộ và địa phương.

Liên quan đến ý kiến cho rằng doanh nghiệp có thể “hạ tải” xuống dưới 950 kg để được phân loại là ô tô con, từ đó tránh quy định hạn chế lưu thông trong giờ cao điểm tại nội đô, ông An khẳng định điều này không dễ thực hiện.

Một mẫu xe trước khi đưa ra thị trường phải trải qua quy trình thử nghiệm, đánh giá chất lượng và chứng nhận trong sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu. Nhà sản xuất không thể đơn giản ‘hạ tải’ trên giấy tờ để chuyển đổi từ ô tô tải pickup sang ô tô con pickup.

Về cơ bản, các tiêu chí kỹ thuật là định hướng cho nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc cung cấp sản phẩm ra thị trường. Tuy nhiên, các yếu tố như niên hạn sử dụng đối với ô tô tải pickup, chính sách thuế và quy định lưu thông sẽ ảnh hưởng đến lựa chọn của người dùng.

"Nhu cầu thị trường là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất, nhập khẩu phù hợp", ông An nói.

Từ ngày 15/1/2026, Hà Nội áp dụng quy định cấm xe tải có tổng trọng tải dưới 2 tấn hoạt động trong khu vực nội đô vào khung giờ cao điểm.

So với trước đây, phạm vi nội đô đã được mở rộng đến đường Vành đai 3,5 (trước đó là Vành đai 3), trong khi khung giờ cao điểm được xác định từ 6h - 9h và từ 16h - 19h30 hằng ngày.

Đối với xe tải từ 2 tấn trở lên, việc lưu thông trong nội đô còn bị siết chặt hơn khi chỉ được phép hoạt động trong khoảng thời gian từ 21h - 6h sáng hôm sau.

Ô tô pickup (cabin đơn hoặc cabin kép) được phân thành 2 loại: Ô tô con pickup (thuộc loại ô tô chở người đến 8 chỗ ngồi không kể chỗ của người lái xe, mục 2 phụ lục I Thông tư 53); và ô tô tải pickup (thuộc loại ô tô tải thông dụng, mục 3, 4 phụ lục IV Thông tư 53).