Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc định hình làn sóng hợp tác thế hệ mới

Trả lời Báo Điện tử VTC News, TS. Trần Hải Linh - Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA), Chủ tịch sáng lập Hội chuyên gia, trí thức Việt Nam - Hàn Quốc (VKEIA) nhận định, chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân đến Việt Nam cho thấy những ý nghĩa tích cực cả về chính trị, đối ngoại và kinh tế, mở ra nhiều cơ hội hợp tác đầy tiềm năng cho hai nước.

- Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung là chuyến thăm của nguyên thủ nước ngoài đầu tiên đến Việt Nam sau khi Việt Nam kiện toàn bộ máy nhân sự. Theo ông, ý nghĩa đặc biệt của chuyến thăm này là gì?

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Lee Jae Myung trong bối cảnh Việt Nam vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo sau kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Việt Nam khóa XVI mang nhiều ý nghĩa đặc biệt, cả về chính trị, kinh tế và đối ngoại.

Trước hết, đây là tín hiệu chính trị rất rõ ràng về mức độ tin cậy và ưu tiên trong quan hệ song phương. Việc một nhà lãnh đạo nước ngoài lựa chọn Việt Nam là điểm đến sớm ngay sau khi bộ máy nhân sự cấp cao được hoàn thiện cho thấy Hàn Quốc đánh giá cao tính ổn định, liên tục và triển vọng phát triển của Việt Nam. Đồng thời, điều này cũng thể hiện sự coi trọng của Hàn Quốc đối với quan hệ với Việt Nam trong chiến lược khu vực.

Thứ hai, chuyến thăm này góp phần củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, Việt Nam và Hàn Quốc có nhiều lợi ích bổ trợ lẫn nhau.

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc không chỉ mang tính nghi thức, mà thường đi kèm với các chương trình làm việc thực chất, mở ra các cơ hội hợp tác mới trong các lĩnh vực công nghệ cao như AI, bán dẫn…; đổi mới sáng tạo, năng lượng, tài chính và đào tạo nguồn nhân lực.

Thứ ba, đây là một tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư Hàn Quốc. Khi lãnh đạo cấp cao trực tiếp thăm và làm việc, điều đó giúp củng cố niềm tin của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cải cách về thể chế và môi trường đầu tư. Các doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ nhìn thấy rõ hơn cam kết chính trị và định hướng hợp tác dài hạn giữa hai nước.

Thứ tư, chuyến thăm cũng có ý nghĩa trong việc định hình “làn sóng hợp tác thế hệ mới”. Nếu trước đây hợp tác chủ yếu tập trung vào sản xuất, thì hiện nay đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn như R&D, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng và phát triển bền vững, đô thị thông minh. Đây là cơ hội để Việt Nam nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Điểm đáng chú ý nữa là chuyến thăm diễn ra trong thời điểm Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai các định hướng lớn sau Đại hội XIV, do đó đây có thể xem là cơ hội để hai bên “đồng bộ hóa” chiến lược phát triển, từ cấp chính sách đến cấp doanh nghiệp.

Do vậy chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao thông thường, mà còn là một thông điệp chiến lược: Việt Nam tiếp tục là đối tác trọng tâm của Hàn Quốc, và quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn hợp tác sâu hơn, thực chất hơn và hướng tới các giá trị dài hạn.

- Có một đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung thăm Việt Nam. Ông đánh giá thế nào về động thái này?

Việc đoàn doanh nghiệp quy mô lớn tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung sang thăm Việt Nam là một tín hiệu rất đáng chú ý. Ngoại giao kinh tế đang đóng vai trò trung tâm trong quan hệ hai nước, và Hàn Quốc không chỉ coi Việt Nam là đối tác chính trị, mà là đối tác chiến lược về phát triển dài hạn.

Điểm tôi quan sát rõ là cơ cấu doanh nghiệp trong đoàn đã có sự chuyển dịch. Nếu trước đây chủ yếu là các tập đoàn sản xuất lớn, thì lần này bên cạnh các “đầu tàu” như Samsung, SK, Hyundai, Lotte, LG, Hyosung thì còn có sự hiện diện đáng kể của các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ số, tài chính, năng lượng, logistics, thậm chí là start-up và các công ty đổi mới sáng tạo.

Điều này phản ánh rất rõ xu hướng “đầu tư thế hệ mới” mà Hàn Quốc đang hướng tới tại Việt Nam.

Từ các văn kiện được ký kết, có thể thấy một số trọng tâm hợp tác nổi bật trong thời gian tới:

Thứ nhất, chuyển dịch mạnh sang công nghệ cao và R&D. Hợp tác không còn dừng ở sản xuất, mà đi sâu vào các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, sản xuất thông minh. Đây là bước nâng cấp rất quan trọng, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ hai, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các thỏa thuận không chỉ giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, mà còn mở rộng sang kết nối với trường đại học, cao đẳng, các viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo. Điều này cho thấy hai bên đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hợp tác dài hạn, thay vì các dự án đơn lẻ.

Thứ ba, tài chính – hạ tầng – năng lượng. Một số nội dung hợp tác tập trung vào phát triển hạ tầng, tài chính, năng lượng tái tạo, đô thị thông minh. Đây là những lĩnh vực nền tảng, tạo điều kiện cho dòng vốn công nghệ cao vận hành hiệu quả.

Thứ tư, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam. Điểm đáng chú ý là các chương trình hợp tác ngày càng chú trọng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển nhà cung ứng nội địa. Điều này cho thấy phía Hàn Quốc cũng có nhu cầu xây dựng hệ sinh thái tại chỗ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi cung ứng bên ngoài.

Tôi cho rằng, điểm quan trọng nhất rút ra từ chuyến thăm này là: hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc đang bước sang giai đoạn “đồng phát triển”. Nghĩa là không chỉ đầu tư – nhận đầu tư, mà là cùng xây dựng năng lực, cùng tham gia vào các chuỗi giá trị mới.

Trong bối cảnh đó, cơ hội cho Việt Nam là rất lớn, nhưng cũng đi kèm yêu cầu cao hơn: từ chất lượng nhân lực, năng lực doanh nghiệp, đến thể chế và môi trường đầu tư. Nếu tận dụng tốt, làn sóng hợp tác này có thể tạo ra một bước chuyển thực sự về chất trong quan hệ kinh tế giữa hai nước.

- Việt Nam học được gì từ khả năng đóng góp mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế của quốc gia như các doanh nghiệp Hàn Quốc, thưa ông?

Hàn Quốc là một trong những điển hình thành công về mô hình phát triển dựa trên khu vực tư nhân, đặc biệt là vai trò dẫn dắt của các tập đoàn lớn như Samsung, SK, Hyundai, Lotte, CJ hay LG. Vì vậy, việc Việt Nam thắt chặt quan hệ với một đối tác như vậy mở ra nhiều cơ hội rất đáng chú ý.

Trước hết, đó là cơ hội học hỏi mô hình phát triển doanh nghiệp tư nhân ở quy mô toàn cầu. Hàn Quốc đã chứng minh rằng nếu có chiến lược đúng và sự phối hợp hiệu quả giữa Nhà nước và doanh nghiệp, thì khu vực tư nhân có thể trở thành động lực chính của tăng trưởng. Việt Nam có thể tham chiếu cách họ xây dựng các “đầu tàu kinh tế”, từ tích lũy vốn, đầu tư công nghệ, đến mở rộng ra thị trường quốc tế.

Thứ hai, hợp tác với Hàn Quốc giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các tập đoàn Hàn Quốc khi đầu tư ra nước ngoài thường kéo theo hệ sinh thái cung ứng rất lớn. Nếu doanh nghiệp Việt Nam nâng được năng lực, hoàn toàn có thể tham gia vào chuỗi này, từ đó nâng cao trình độ sản xuất, quản trị và công nghệ.

Thứ ba là cơ hội chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Không chỉ là máy móc hay dây chuyền sản xuất, điều quan trọng hơn là cách tổ chức sản xuất, quản trị doanh nghiệp và văn hóa làm việc. Đây là những yếu tố giúp doanh nghiệp Hàn Quốc phát triển bền vững.

Thứ tư, việc hợp tác còn mở ra khả năng phát triển các ngành công nghiệp mới – từ công nghệ cao, năng lượng, bán dẫn, đến công nghiệp văn hóa và nội dung số – những lĩnh vực mà Hàn Quốc đang có thế mạnh và Việt Nam có tiềm năng.

- Liệu các doanh nghiệp lớn của Việt Nam hiện nay đã có thể đóng vai trò tương tự như các tập đoàn hùng mạnh của Hàn Quốc chưa, thưa ông?

Cho đến hiện nay, Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện một số doanh nghiệp lớn có tầm ảnh hưởng trong khu vực và quốc tế.

Tuy nhiên, để đạt tới vai trò như các chaebol của Hàn Quốc, cần hội tụ một số yếu tố: Tầm nhìn dài hạn và chiến lược toàn cầu hóa của doanh nghiệp; Đầu tư mạnh vào công nghệ và R&D, thay vì chỉ dựa vào lợi thế chi phí; Năng lực quản trị hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp; Và đặc biệt là một môi trường thể chế hỗ trợ hiệu quả, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển, lớn mạnh và cạnh tranh công bằng.

Một điểm rất quan trọng từ kinh nghiệm Hàn Quốc là: các tập đoàn lớn không phát triển đơn lẻ, mà luôn gắn với hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng tham gia chuỗi giá trị. Đây là điều Việt Nam cần chú ý, để sự phát triển của doanh nghiệp lớn đi cùng với sự phát triển chung của nền kinh tế.

Hợp tác với Hàn Quốc không chỉ mang lại vốn hay dự án, mà quan trọng hơn là một “tấm gương phát triển” và một cơ hội để nâng cấp chính mình. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam hoàn toàn có thể hình thành những tập đoàn, doanh nghiệp tư nhân mạnh, đủ sức đóng vai trò dẫn dắt nền kinh tế trong giai đoạn tới.

- Xin cảm ơn ông!