09:42 04/05/2026
VTC NEWS TV
Một trong những từ khóa thống trị từ điển của gen Z và gen Alpha trên mạng xã hội chính là "vibe". Từ một thuật ngữ có phần chuyên môn trong âm nhạc và vật lý, "vibe" đã chuyển mình thành danh từ đa năng, dùng cho cả người, sự vật, sự việc.
Tuy nhiên, sự phổ biến quá mức thường đi kèm với những hiểu lầm về mặt ngữ nghĩa, khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: "Liệu giới trẻ có đang dùng sai từ 'vibe'?".
Giải mã từ điển gen Z: 'Vibe là gì?'
Theo Từ điển tiếng Anh Oxford, "vibe" ra đời vào những năm 1960 dưới dạng tiếng lóng tại Mỹ, là cách viết ngắn gọn của "vibration" (sự rung động). Trong vật lý, mọi vật chất đều rung động ở một tần số nhất định. Trong âm nhạc, sự rung động tạo nên âm thanh và cảm xúc.
Khi đi vào đời sống văn hóa đại chúng, "vibe" được hiểu theo nghĩa bóng là bầu không khí, năng lượng hoặc cảm giác mà đối tượng, địa điểm hay tình huống cụ thể tỏa ra. Nó không phải là thứ có thể cầm nắm hay nhìn thấy bằng mắt thường, mà là thứ được cảm nhận bằng trực giác.
Đó là lý do vì sao người trẻ thường dùng những cụm từ như "good vibes" (năng lượng tích cực) hay "weird vibes" (cảm giác kỳ lạ, không ổn) để đánh giá một bức ảnh, đoạn caption hay clip.
Giới trẻ ngày nay sử dụng "vibe" như một công cụ đắc lực để định nghĩa cái tôi và thế giới xung quanh. Thay vì phải dùng những tính từ dài dòng để mô tả một quán cà phê có ánh đèn vàng ấm áp, nhạc jazz nhẹ nhàng và mùi gỗ cũ, họ chỉ cần nói: "Quán này có vibe rất tình".
Thay vì giải thích rằng một người bạn có phong cách sống phóng khoáng, yêu thiên nhiên và thích sự tự do, họ gọi đó là "vibe nghệ sỹ".
Sự tiện lợi này khiến "vibe" trở thành ngôn ngữ tối giản, giúp việc giao tiếp trở nên nhanh chóng và mang tính biểu tượng cao hơn. Nó biến những cảm xúc trừu tượng thành những khái niệm có thể chia sẻ và đồng cảm ngay lập tức.
Vibe thể hiện năng lượng, cảm giác mà một sự vật, sự việc, con người tỏa ra với người xung quanh.
Giới trẻ thích biến hóa từ ngữ và "vibe" cũng bị họ sử dụng với ý nghĩa ngày càng xa nghĩa gốc, chẳng hạn để thể hiện cảm xúc cá nhân. Thay vì nói: "Tôi cảm thấy buồn", có người lại nói: "Vibe hôm nay của tôi hơi buồn". Hay một người có tâm trạng tốt thì nói: "Nay mình có good vibe để đi ăn".
Cách dùng này vô tình biến "vibe" từ đánh giá về một sự vật, sự việc, con người, thành trạng thái tâm lý cá nhân chủ quan. "Vibe" là cảm xúc, năng lượng tỏa ra ngoài, còn tâm trạng là thứ bên trong bản thân.
Trên các nền tảng video ngắn như TikTok, khái niệm "vibe" thường bị đánh đồng với thẩm mỹ thị giác. Một bộ quần áo đẹp, một tông màu phim cổ điển hay một khung cảnh hoàng hôn rực rỡ thường được gắn mác là một "vibe" nào đó. Điều này không hoàn toàn sai, nhưng đang làm hẹp đi ý nghĩa của từ. "Vibe" thật sự phải bao gồm cả âm thanh, mùi hương, cảm giác...
Rất lâu trước khi "vibe" đi vào ngôn ngữ đời thường, người Mỹ sử dụng những từ như "atmosphere" (bầu không khí) hay "ambience" (môi trường xung quanh) để mô tả cảm giác chung bao trùm một không gian và định hình phản ứng của con người đối với không gian đó.