Một năm chính quyền 2 cấp ở Hải Phòng: Nhiệm vụ đặt ra cao, cán bộ cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu

Ngày 2/6, Thành ủy Hải Phòng tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Lê Ngọc Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng, đề nghị các đại biểu tập trung vào 3 nhóm vấn đề.

Trong đó, các đại biểu cần thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; những bài học kinh nghiệm đã được chỉ ra và những giải pháp chủ yếu cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cũng như tổ chức thực hiện trong thời gian tới để chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu lực, hiệu quả.

“Tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay đã thực sự phù hợp, có cần tiếp tục tinh gọn hoặc triển khai thêm không?”, ông Lê Ngọc Châu gợi mở một trong các nội dung để đại biểu thảo luận.

Còn tình trạng cán bộ làm việc hời hợt, kém hiệu quả

Theo dự thảo báo cáo của Thành ủy Hải Phòng, hạn chế lớn nhất hiện nay là chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức còn chưa đồng đều, nhất là ở cơ sở; còn thiếu nhân lực có chuyên môn sâu và kinh nghiệm công tác ở các lĩnh vực: y tế, xây dựng, giao thông, quy hoạch.

Đặc biệt, một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức có tâm lý sợ sai, né tránh trách nhiệm và làm việc hời hợt, kém hiệu quả dẫn đến chậm trễ trong phối hợp giải quyết. Còn không ít cán bộ yếu về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng số. Một số cấp ủy, lãnh đạo cấp xã còn thiếu kinh nghiệm, thiếu quyết tâm trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương công vụ của cán bộ tại một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa nghiêm túc. Công tác kiểm tra, giám sát ở cơ sở chưa bảo đảm tính bao quát, toàn diện, liên tục và hiệu quả chưa cao.

Số lượng cán bộ lãnh đạo cấp phó của các cơ quan, đơn vị ở thành phố và cấp phó của đầu mối bên trong các cơ quan, đơn vị, nhất là ở Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, dôi dư nhiều so với quy định.

Mô hình hoạt động của Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã chưa đồng bộ; cơ chế phối hợp giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội còn nhiều bất cập.

Hạ tầng công nghệ thông tin, thiết bị phục vụ công tác ở không ít cơ quan, địa phương còn thiếu, chất lượng còn hạn chế. Công tác số hóa chưa triệt để, dẫn đến tình trạng dữ liệu đã phát sinh nhưng chậm cập nhật, không đồng bộ; nguồn dữ liệu chưa bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, tỷ lệ tái cấu trúc và đưa dữ liệu vào phục vụ công tác điều hành, dự báo phát triển kinh tế - xã hội chưa đạt yêu cầu.

Không ít xã, phường phải bố trí trụ sở làm việc của các cơ quan đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam cấp xã ở nhiều địa điểm khác nhau gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực hiện nhiệm vụ công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Việc nhiều nhưng lương, phụ cấp chưa tương xứng

Nội dung dự thảo chỉ ra nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trên là do quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương diễn ra trong thời gian ngắn, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra cao, khối lượng nhiệm vụ được phân cấp nhiều, trong khi năng lực, trình độ và số lượng cán bộ, công chức nhất là ở cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu.

Các phần mềm chuyên ngành, Cổng thông tin dịch vụ công quốc gia chưa đồng bộ dữ liệu; còn tình trạng nghẽn mạng, nhất là ở các khung giờ cao điểm.

Tiền lương, phụ cấp cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã chưa tương xứng với khối lượng, áp lực giải quyết công việc. Một bộ phận cán bộ, công chức phải thay đổi địa điểm làm việc (xa hơn) và thay đổi vị trí việc làm dẫn đến những ảnh hưởng không nhỏ tới tâm tư, tình cảm và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Về nguyên nhân chủ quan, Thành ủy Hải Phòng cho biết sau khi sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã trên địa bàn thành phố, có nhiều nhiệm vụ mới được phân cấp, ủy quyền, khối lượng công việc bình quân đối với mỗi cá nhân nhiều, nhất là những người được giao nhiệm vụ giải quyết thủ tục hành chính trực tiếp tại cơ sở.

Nhân sự ở một số lĩnh vực chuyên môn sâu, đặc thù như lĩnh vực y tế, xây dựng, giao thông, đất đai... ở không ít địa phương còn thiếu và yếu về số lượng, hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng xử lý công việc.

Việc giao biên chế chưa bám sát vào định mức số lượng công việc và chưa tỷ lệ thuận với số lượng công việc được giao, còn có tình trạng nơi thừa, nơi thiếu biên chế. Chưa có các tiêu chí mang tính định lượng (gắn với số lượng, chất lượng kết quả thực hiện nhiệm vụ đổi với từng cá nhân) nên chưa có cơ chế rõ ràng và đủ mạnh để đưa những người năng lực hạn chế, làm việc không hiệu quả ra khỏi bộ máy.

Tính đồng bộ trong ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong điều hành, tác nghiệp của các cơ quan trong hệ thống chính trị còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng cải cách hành chính, giải quyết công việc.

Cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin ở nhiều địa phương hầu hết đã lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức cấp cơ sở.

Thành phố Hải Phòng sau hợp nhất có diện tích tự nhiên 3.194,72 km², quy mô dân số 4.664.124 người. Đảng bộ thành phố có 118 đảng bộ trực thuộc Thành ủy (gồm 114 đảng bộ xã, phường, đặc khu và 4 đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở).

Dự thảo đánh giá việc sắp xếp, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo động lực mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thành phố thực hiện thắng lợi toàn diện các chỉ tiêu, nhiệm vụ kế hoạch đề ra, tạo đà vững chắc để phát triển bứt phá trong thời kỳ mới.

Năm 2025, GRDP thành phố Hải Phòng tăng 11,81%, đứng thứ hai cả nước và cao nhất trong các thành phố trực thuộc Trung ương, là địa phương duy nhất trong toàn quốc duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng GRDP ở mức 2 con số.

Quy mô nền kinh tế năm 2025 đạt gần 30 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt hơn 197.000 tỷ đồng, bằng 134,2% dự toán, tăng 29,6% so với năm 2024; trong đó thu nội địa đạt xấp xỉ 105.000 tỷ đồng, bằng 140,6% dự toán, tăng 37,3%.

Quý I năm 2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 11,21%, đứng thứ 3 cả nước và đứng thứ nhất trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Tổng thu ngân sách nhà nước 5 tháng đạt trên 97.000 tỷ đồng, đạt 50% dự toán Trung ương giao năm 2026, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đặc biệt, gần đây nhất, theo kết quả công bố của Bộ Nội vụ ngày 11/5/2026, năm 2025 Hải Phòng tiếp tục đứng thứ nhất toàn quốc ở cả hai chỉ số quan trọng là Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).

Đồng thời, theo đánh giá, xếp hạng của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hải Phòng tiếp tục nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về chất lượng điều hành kinh tế và môi trường đầu tư kinh doanh theo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), với nhiều chỉ số thành phần dẫn đầu cả nước.