Iran nổ súng vào tàu chở dầu sau khi tái kiểm soát eo biển Hormuz

Mỹ tiếp tục chiến dịch siết chặt các cảng của Iran, trong khi Iran đảo ngược quyết định về việc mở lại tuyến đường biển này và nổ súng vào một tàu đang cố gắng đi qua, theo AP. 

Sự hỗn loạn tại điểm nghẽn quan trọng này có nguy cơ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng đang gây chao đảo nền kinh tế toàn cầu, đồng thời đẩy hai nước tiến gần hơn tới một cuộc xung đột mới, dù các bên trung gian vẫn tin rằng một thỏa thuận đang ở rất gần.

Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran cho biết hôm thứ Bảy rằng “việc kiểm soát Eo biển Hormuz đã trở lại trạng thái trước đó... dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ của lực lượng vũ trang”. Iran cảnh báo sẽ tiếp tục chặn việc đi lại qua eo biển chừng nào Mỹ còn duy trì phong tỏa các cảng của nước này.

Sau đó, theo Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của Anh, hai tàu vũ trang thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nổ súng vào một tàu chở dầu đang di chuyển qua eo biển. Báo cáo cho biết con tàu và thủy thủ đoàn an toàn, nhưng không nêu thêm thông tin về danh tính hoặc điểm đến. Trang TankerTrackers.com cho biết nhiều tàu buộc phải quay đầu, trong đó có một siêu tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ.

Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, cho biết eo biển đang “trở lại trạng thái bình thường”, mà trước đó ông mô tả là các tàu phải xin phép hải quân Iran.

Diễn biến này xảy ra chỉ một ngày sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mở lại eo biển, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày được công bố giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Việc chấm dứt chiến sự giữa Israel và Hezbollah là một yêu cầu quan trọng của phía Iran trong đàm phán.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ban đầu dường như ủng hộ việc mở lại eo biển, nhưng sau đó tuyên bố rằng lệnh phong tỏa của Mỹ “sẽ vẫn được duy trì đầy đủ” cho đến khi đạt được thỏa thuận, bao gồm cả vấn đề chương trình hạt nhân của Iran.

Mặc dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có vẻ vẫn được duy trì, sự giằng co quanh eo biển Hormuz - nơi thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới - cho thấy tình hình có thể nhanh chóng xấu đi.

Quyền kiểm soát eo biển là một trong những đòn bẩy quan trọng của Iran, khiến Mỹ triển khai lực lượng và áp đặt phong tỏa nhằm buộc Iran chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, để chấm dứt chiến sự. 

Một công ty dữ liệu, Kpler, cho biết hoạt động di chuyển qua eo biển hiện vẫn bị giới hạn trong các hành lang cần sự chấp thuận của Iran.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ trong khi đó cho biết lực lượng Mỹ đã buộc 21 tàu quay trở lại Iran kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu hồi đầu tuần.

Bất chấp căng thẳng leo thang, các quan chức Pakistan cho biết Mỹ và Iran vẫn đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận trước thời hạn ngừng bắn vào ngày 22/4.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết đây là tín hiệu tích cực, khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah trước đó là điểm bế tắc chính trong đàm phán.

Dù các nhà trung gian lạc quan, vẫn chưa rõ Hezbollah sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn đến mức nào, đặc biệt khi họ không trực tiếp tham gia đàm phán và quân đội Israel vẫn hiện diện tại miền nam Lebanon.