Trưởng tử của Quan Vũ là con ruột hay con nuôi?

Quan Bình (178-221) là vị tướng của nhà Thục Hán thời Tam quốc. Xuất thân của vị tướng này tới bây giờ vẫn còn nhiều tranh cãi.

Theo tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, vào năm 200, trên đường đến Hà Bắc tìm Lưu Bị, Quan Vũ gây chấn động khi đi qua 5 cửa ải, chém 6 tướng. Trong hành trình đó, ông dừng chân ở nhà người dân thường tên là Quan Định. Người này có một cậu con trai 10 tuổi, dáng vẻ khôi ngôi nhanh nhẹn. 

Vì yêu mến Quan Vũ, Quan Định xin vị tướng tài ba này nhận con mình làm nghĩa tử. Lúc này Quan Vũ chưa có con nên đã đồng ý và đặt tên cho cậu bé là Quan Bình.

Vốn thông minh, nhanh nhẹn, lại được Quan Vũ dốc lòng rèn luyện binh pháp nên Quan Bình sớm bộc lộ tài trí hơn người. Quan Bình luôn theo cha nuôi trong các trận chiến quan trọng. 

Năm 211, Lưu Chương muốn chống lại Trương Lỗ nên nhờ Lưu Bị tới Tây Xuyên để giúp đỡ. Trong số tướng lĩnh được Lưu Bị dẫn đi cùng thời điểm đó có cả Quan Bình.

Sau này, Lưu Bị và Lưu Chương xảy ra mâu thuẫn. Quân sư của Lưu Bị là Bàng Thống bị giết chết. Lưu Bị liền sai Quan Hưng đem thư về Kinh Châu giao cho Gia Cát Lượng. 

Nhận được thư, Gia Cát Lượng vội vã mang theo Trương Phi, Triệu Vân vào Tây Xuyên, giao lại Kinh Châu cho cha con Quan Vũ trông giữ.

Năm 219, Quan Bình theo Quan Vũ tấn công Phàn Thành. Dự định của Quan Vũ là trước tiên hạ Tương Dương và Phàn Thành, sau đó sẽ đuổi dài theo quân Tào chiếm Nam Dương, tấn công vào Hứa Xương và Lạc Dương, đuổi quân Tào chạy lên phía bắc Tế Thủy.

Ban đầu, kế hoạch diễn ra thuận lợi. Vị tướng này còn chém bắt sống Vu Cấm, chém chết Bằng Đức - hai tướng thân cận của Tào Tháo. Tuy nhiên, quân Ngô đã tranh thủ thời điểm này đánh úp Kinh Châu. Bị cả hai phía Tào Nguỵ và Đông Ngô kìm kẹp, Quan Vũ không thể chống đỡ được. Ông và con trai nuôi Quan Bình bị quân Ngô bắt giữ và chém đầu.

Tuy nhiên, khác với Tam quốc diễn nghĩa,  sử sách chính thống và cả cuốn Tam quốc chí đều viết rằng Quan Bình là con trai ruột của Quan Vũ, là anh của Quan Hưng, Quan Ngân Bình. 

Sau khi mất, Quan Vũ được người dân Trung Quốc coi như một vị thần. Nhiều nơi lập đền thờ và treo tranh thờ ông. Trong các bức tranh thờ Quan Vũ luôn có Quan Bình đứng hầu bên phải và một người khác đứng hầu bên trái là Chu Thương.

Điều thú vị là xuất thân của nhân vật Chu Thương này cũng có nhiều điểm tranh cãi. Tương tự Quan Bình, Chu Thương xuất hiện lần đầu trong Tam quốc diễn nghĩa qua điển tích Quan Vũ qua năm ải chém sáu tướng ở hồi thứ 28.

Tiểu thuyết của La Quán Trung viết: "Núi Ngọa Ngư có một người gốc Quan Tây, họ Chu tên Thương. Hai cánh tay nhắc nổi nghìn cân, bắp thịt cứng, râu xồm, hình dáng dữ tợn, nguyên là bộ hạ cũ của Trương Bảo. Từ khi Trương Bảo chết, Châu Thương tụ tập trong rừng, thường nói đến đại danh Quan tướng quân, tiếc rằng không có cách nào được gặp”.

Như vây, Chu Thương ban đầu là bộ tướng của Trương Bảo, sau đó làm giặc cỏ ở núi Ngọa Ngưu. Sau khi ngưỡng mộ Quan Vũ khi qua 5 ải chém 6 tướng, Chu Thương xin theo và trở thành người thân cận dắt ngựa, mang đao. Chu Thương nổi tiếng với sức mạnh kinh người, từng cùng Quan Vũ giết Trương Hợp, và đặc biệt là người bắt sống Bàng Đức dưới nước trong trận ngập 7 đạo quân.

Sau khi biết tin Quan Vũ bị Đông Ngô bắt sống và xử trảm cùng Quan Bình, Chu Thương khi đó trấn giữ Mạch Thành đã quyết định tự vẫn để chết theo chủ.

Tuy nhiên, có nhiều tài liệu chỉ ra rằng, Chu Thương là nhân vật hư cấu của La Quán Trung trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa. Nhân vật này được xây dựng nhằm tôn lên giá trị của hình tượng Quan Vũ, chứ hoàn toàn không có thật.