Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng

Ý chính trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, số lễ phát động, mà phải đo bằng niềm tin của Nhân dân, sự hài lòng của Nhân dân, mức độ tham gia của Nhân dân, khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, và kết quả cụ thể trong việc làm cho đời sống Nhân dân ngày càng tốt đẹp hơn.

Phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng.

Đồng thuận xã hội không phải là sự im lặng hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe, đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân.

Cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống; không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả.

Quan điểm trên được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra khi phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 12/5.

Khái quát bối cảnh diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Đại hội là dấu mốc mở đầu chặng đường phát triển mới của Mặt trận với vị thế mới, mô hình tổ chức mới, yêu cầu nhiệm vụ mới.

"Đại hội cần xác định rõ MTTQ Việt Nam làm gì, làm như thế nào để tiếp tục là nơi hội tụ lòng dân, phản ánh ý dân, bảo vệ lợi ích chính đáng của dân, kết nối sức dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Khẳng định tầm quan trọng của đại đoàn kết toàn dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết không chỉ là truyền thống tinh thần, mà còn là năng lực phát triển quốc gia; là sức mạnh để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

"Đoàn kết trong giai đoạn mới là biết tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng; giải quyết hài hòa lợi ích; lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc làm điểm tương đồng; lấy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm ngọn cờ quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Ghi nhận và đánh giá cao những kết quả quan trọng mà MTTQ Việt Nam các cấp đạt được trong thời gian qua, song Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập khi một số cuộc vận động, phong trào thi đua còn hình thức; công tác giám sát, phản biện xã hội có nơi còn lúng túng; việc theo dõi, đôn đốc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện còn chưa quyết liệt.

Bên cạnh đó, việc nắm tình hình Nhân dân, nhất là trên không gian mạng, trong các nhóm xã hội mới chưa bắt kịp tình hình.

"Những hạn chế đó cần được nhìn thẳng, nói thật, đánh giá đúng và có giải pháp khắc phục căn cơ. Mặt trận không thể mạnh nếu xa dân; không thể đổi mới nếu chỉ là lời văn trong nghị quyết; không thể đại diện cho Nhân dân nếu không nghe được tiếng nói thật của Nhân dân và nói dân không hiểu; không thể giám sát, phản biện có chất lượng nếu thiếu bản lĩnh, thiếu dữ liệu, thiếu chuyên gia và thiếu cơ chế theo đến cùng các kiến nghị chính đáng", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu quan điểm.

Định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ 2026-2031 để Đại hội thảo luận, xem xét và quyết định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước tiên yêu cầu quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc", Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, phát triển và là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của công tác Mặt trận.

Nhấn mạnh mọi chủ trương, chính sách, pháp luật phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng của Nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời cho rằng hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, số lễ phát động, mà phải đo bằng niềm tin, sự hài lòng, mức độ tham gia của Nhân dân.

Mặt trận lấy Nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động; dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thực hiện thực chất phương châm: "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

"Hiệu quả công tác Mặt trận không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, số lễ phát động, mà phải đo bằng niềm tin của Nhân dân, sự hài lòng của Nhân dân, mức độ tham gia của Nhân dân, khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của Nhân dân và kết quả cụ thể trong việc làm cho đời sống Nhân dân ngày càng tốt đẹp hơn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Theo người đứng đầu Đảng và Nhà nước, Mặt trận một mặt đưa các chủ trương đúng của Đảng, chính sách đúng của Nhà nước đến với Nhân dân, vừa phải đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến, bức xúc chính đáng của Nhân dân đến với Đảng và Nhà nước.

Nhiệm vụ trọng tâm thứ hai được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là đổi mới phương thức tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, xã hội ta đang thay đổi nhanh chóng: cơ cấu giai cấp, tầng lớp, nghề nghiệp, phương thức lao động, không gian sống, cách tiếp cận thông tin của Nhân dân ngày càng đa dạng. Bên cạnh khu dân cư truyền thống, còn có các khu công nghiệp, khu nhà trọ công nhân, các cộng đồng nghề nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, không gian mạng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và các nhóm xã hội mới.

"Vì vậy, phương thức vận động, tập hợp Nhân dân cũng phải đổi mới. Không thể chỉ vận động bằng hội nghị, văn bản, khẩu hiệu, mà phải vận động bằng đối thoại, thuyết phục, lợi ích thiết thực, sự gương mẫu và kết quả cụ thể, khả năng giải quyết những vấn đề Nhân dân quan tâm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Mặt trận không làm thay Nhà nước, không làm thay các tổ chức thành viên, càng không được hành chính hóa hoạt động của mình. Mặt trận phải làm đúng vai trò nòng cốt chính trị: quy tụ, hiệp thương, điều phối, giám sát, phản biện, chăm lo, bảo vệ và phát huy sức mạnh Nhân dân.

"Trong mô hình tổ chức mới, tổ chức có thể ít tầng nấc hơn, nhưng tập hợp rộng hơn; bộ máy có thể ít người hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan Nhà nước

Nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, cũng là nhiệm vụ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý. Đây là những chức năng rất quan trọng của MTTQ Việt Nam, cũng là phương thức để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

"Giám sát phải chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân. Phản biện xã hội phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình hình thành chủ trương, chính sách", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, đồng thời nói thêm phản biện xã hội không phải để làm khó cơ quan Nhà nước, mà để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn.

Muốn vậy, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện; huy động tốt hơn các chuyên gia, nhà khoa học, các bậc lão thành, trí thức, doanh nhân, người có uy tín; dựa trên dữ liệu, khảo sát xã hội và tiếng nói từ cơ sở.

"Đặc biệt, phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện. Không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Nhiệm vụ thứ tư, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là chăm lo lợi ích thiết thực của Nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Mặt trận cần tiếp tục đổi mới các hoạt động chăm lo người nghèo, người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo, công nhân, nông dân, phụ nữ, thanh niên, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, người Việt Nam ở nước ngoài gặp khó khăn.

Các chương trình an sinh phải công khai, minh bạch, đúng đối tượng và có giám sát xã hội. Không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt mà phải hướng tới sinh kế bền vững, kỹ năng, việc làm, giáo dục, y tế và khả năng tự vươn lên.

Bên cạnh đó, Mặt trận phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc. Xây dựng các mô hình tự quản về an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, khuyến học, khuyến tài, chăm sóc người cao tuổi, bảo vệ trẻ em, giữ gìn bản sắc văn hóa.

"Xã hội đồng thuận không phải là sự im lặng hình thức, mà phải được xây dựng trên nền tảng dân chủ, lắng nghe, đối thoại và giải quyết hài hòa lợi ích, bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân", theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Cuối cùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng Mặt trận hiện đại, tổ chức thông suốt, cán bộ gần dân, chuyển đổi số thực chất, có tầm nhìn dài hạn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, công tác Mặt trận là công tác với con người, với lòng dân, với niềm tin xã hội. Cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện và xử lý tình huống. Không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo, mà phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ và theo cùng kết quả.

Một lưu ý khác được lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhắc đến là chuyển đổi số phải tạo ra phương thức mới để Mặt trận gần dân hơn, nghe dân rõ hơn, phản hồi dân nhanh hơn, giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn. Cần vận hành hiệu quả các nền tảng số để Nhân dân có thể phản ánh kiến nghị, góp ý mọi lúc, mọi nơi; phát triển "Cổng Mặt trận", "Hệ sinh thái số 24/7", tổ chức lắng nghe dân nói, triển khai bộ chỉ số niềm tin xã hội ở các cấp địa phương.

Đồng thời, Mặt trận cần coi nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của Nhân dân là nhiệm vụ rất quan trọng. Tham mưu xây dựng và triển khai chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, làm rõ hơn cơ sở, nguyên tắc, phương thức và cơ chế phát huy sức mạnh Nhân dân, sức mạnh văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam.

"Ý kiến giám sát, phản biện, kiến nghị của Mặt trận phải được coi là một kênh quan trọng để hoàn thiện lãnh đạo, quản lý và điều hành. Các cấp ủy, chính quyền có trách nhiệm tiếp thu, giải trình, phản hồi rõ ràng. Đồng thời, Mặt trận cũng phải nâng cao chất lượng kiến nghị: nói đúng, nói trúng, nói có căn cứ, nói vì lợi ích chung, nói trên tinh thần xây dựng và theo dõi đến cùng công việc được giải quyết", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu.

Ngay sau Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả.

Làm sao để tinh thần Đại hội không chỉ nằm trong văn kiện, mà đi vào từng khu dân cư, từng tổ chức thành viên, từng phong trào, từng việc làm thiết thực của Nhân dân.

Với niềm tin vào sức mạnh vô địch của Nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi toàn thể đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài tiếp tục đoàn kết một lòng, chung sức, đồng lòng, phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh.

Dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh "Trong bầu trời không gì quý bằng Nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi: "Hãy làm cho đoàn kết trở thành sức mạnh, làm cho dân chủ trở thành động lực và làm cho niềm tin của Nhân dân trở thành nền tảng vững chắc của đất nước".