Nghi án cháu nội Tào Tháo trả thù mẹ kế khốc liệt sau khi lên ngôi

Ngụy Văn đế Tào Phi là con trai của Tào Tháo và Biện phu nhân. Sau khi cha mất, ông kế thừa ngôi Ngụy vương rồi sau đó lật đổ nhà Hán, lên ngôi hoàng đế. Người vợ đầu của Tào Phi là Chân thị, xuất thân từ gia tộc danh giá ở Trung Sơn.

Hồng nhan truân chuyên

Từ nhỏ Chân thị nổi tiếng thông minh, ham đọc sách và có tấm lòng nhân hậu. Thời điểm nạn đói xảy ra, Chân thị từng khuyên gia đình mở kho lương cứu giúp dân nghèo.

Ban đầu, Chân thị được gả cho Viên Hy, con trai thứ của Viên Thiệu. Khi Viên Hy đi trấn thủ biên giới, Chân thị ở lại Nghiệp Thành phụng dưỡng mẹ chồng. Năm 204, khi cha con Tào Tháo đánh chiếm Nghiệp Thành, Tào Phi (lúc đó 18 tuổi) xông vào phủ họ Viên và ngay lập tức bị mê hoặc bởi nhan sắc của Chân thị (lúc đó đã 22 tuổi).

Say đắm người đẹp, Tào Phi bất chấp sự chênh lệch tuổi tác và thân phận, cưới nàng làm chính thất. Trong những năm đầu, Chân thị rất được sủng ái, sinh ra Tào Duệ (sau là Ngụy Minh đế) và Đông Hương công chúa. Chân thị cũng nổi tiếng là người con dâu hiếu thảo với mẹ chồng.

Tuy vậy, hạnh phúc của mỹ nhân họ Chân không kéo dài. Ít lâu sau đó, Tào Phi có thêm sủng phi là Quách Nữ Vương và lạnh nhạt với vợ cả. Thậm chí, khi lên ngôi hoàng đế vào năm 220, Tào Phi còn định làm một việc chưa từng có tiền lệ là bỏ qua chính thê, phong thiếp làm hoàng hậu. Do vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía quần thần, ông mới không thể thực hiện ý định trên nhưng vẫn để trống ngôi hậu và bỏ chính thất ở lại Nghiệp Thành.

Đau đớn trước sự bạc bẽo của người chồng từng đầu gối tay ấp, Chân phu nhân viết những lời than vãn trong thơ ca. Những vần thơ này đến tai Tào Phi và ngay lập tức khiến vị hoàng đế nổi giận. Năm 221, Ngụy Văn đế ban chết cho bà. Có giai thoại kể rằng khi liệm, Chân phu nhân bị "lấy tóc che mặt, nhét cám vào miệng" để linh hồn không thể kêu oan ở âm phủ.

Có hay không cuộc trả thù khốc liệt?

Sau khi ban chết cho Chân phu nhân, Tào Phi lập Quách Nữ Vương làm hoàng hậu. Ông còn đem Tào Duệ, con trai Chân phu nhân cho Quách hậu nhận làm con, là đích trưởng tử. Có tài liệu kể rằng, khi 17 tuổi, Tào Duệ chứng kiến mẹ mình bị cha ép chết một cách thảm khốc và điều này tạo nên một vết sẹo tâm lý rất lớn. Tào Duệ luôn day dứt về cái chết của mẹ và dành sự tôn kính đặc biệt cho bà, đồng thời nảy sinh lòng thù hận với Quách Thái hậu.

Năm 226, 6 năm sau khi lên ngôi hoàng đế, Tào Phi qua đời, Tào Duệ - Ngụy Minh đế - kế vị. Sau khi lên ngôi, việc đầu tiên và quan trọng nhất mà ông làm là truy tôn mẹ là Văn Chiêu Hoàng hậu, thực hiện các nghi lễ truy tôn cực kỳ long trọng. Chữ "Văn" được lấy từ thụy hiệu của cha ông (Ngụy Văn đế Tào Phi) để khẳng định Chân phu nhân là vợ chính thức của Văn đế. Điều này giúp bà có địa vị ngang hàng với Quách Thái hậu trong tông miếu nhà Ngụy.

Do Chân phu nhân ban đầu bị chôn cất sơ sài tại Nghiệp Thành, Tào Duệ đã cho xây dựng lăng mộ riêng biệt và tráng lệ mang tên Triều Dương lăng; cắt cử tới 1.000 hộ dân để trông coi và bảo vệ lăng, một đặc quyền thường chỉ dành cho các hoàng đế.

Tào Duệ không chỉ đưa mẹ về thờ trong thái miếu của hoàng gia mà còn cho lập miếu thờ riêng tại huyện Viễn (quê của Văn Chiêu Hoàng hậu) để người dân và con cháu họ Chân có thể thờ phụng bà một cách độc lập và trang trọng nhất.

Bên cạnh đó, để bù đắp cho những thiệt thòi mà mẹ đã chịu, Tào Duệ phong hầu cho người thân bên ngoại. Anh trai của Chân Hoàng hậu là Chân Nghiêm được phong tước An Dương Đình hầu; cháu trai bà là Chân Thượng được phong làm Hậu tướng quân; nhiều người khác trong gia tộc họ Chân cũng được và gia phong tước vị. 

Một số tài liệu viết rằng, một mặt ra sức bù đắp cho mẹ đẻ, mặt khác Tào Duệ tìm cách trả thù Quách Thái hậu - người mà ông cho là đã dèm pha đủ kiểu khiến Tào Phi lạnh nhạt với mẹ ông.  

Theo cuốn Ngụy lược, sau khi lên ngôi, Tào Duệ nhiều lần hỏi Quách Thái hậu về cái chết của mẹ mình. Quách Thái hậu đáp: "Tiên đế ban chết, liên quan gì đến ta? Ngươi là con của tiên đế, chẳng lẽ lại vì mẹ mình mà đi hỏi tội người mẹ kế này sao?".

Câu trả lời này khiến Tào Duệ giận dữ. Ông liên tục gây áp lực nặng nề khiến Quách Thái hậu lo sợ đến sinh bệnh và qua đời vào năm 235 (một số tài liệu nói rằng bà bị Ngụy Minh đế bức tử). Để trả thù cho mẹ, Tào Duệ ra lệnh khâm liệm cho Quách Thái hậu theo đúng cách thức mà mẹ ông từng phải chịu: Xõa tóc che kín mặt, miệng nhét đầy cám.

Tuy nhiên, sách Tam quốc chí của Trần Thọ lại viết rằng Tào Duệ đối xử với Quách Thái hậu rất hiếu thuận. Những chi tiết về cuộc trả thù tàn khốc chủ yếu xuất hiện trong các bộ sử khác hoặc được các nhà sử học sau này trích dẫn lại để phản ánh sự mâu thuẫn sâu sắc trong cung đình.

Theo Tam quốc chí, ban đầu Tào Duệ do đau buồn về cái chết của mẹ mà có phần bất mãn, tuy nhiên ông vẫn cố gắng thể hiện sự cung kính với Quách hậu. Về  phần Quách hậu do không có con nên rất coi trọng Tào Duệ.

Khi còn sống, Ngụy Văn đế Tào Phi không thích tính tình Tào Duệ nên cứ trì hoãn việc lập thái tử. Thậm chí, vị hoàng đế đầu tiên của triều Nguỵ còn nuôi ý định truyền ngôi cho con của cơ thiếp là Kinh Triệu vương Tào Lễ. Đến khi lâm chung, do có sự can thiệp của Quách hậu, ông mới quyết định chọn Tào Duệ kế vị. Để đền đáp công ơn của người mẹ kế, Tào Duệ giữ thái độ cung kính, thường xuyên dâng đồ tốt và xây cung điện cho bà ở. Tào Duệ cũng liên tục phong tước và ban thưởng cho gia đình của Quách thái hậu.