14:26 01/04/2026
Tin tức
Tại Lễ công bố “Hàng Việt Nam chất lượng cao 2026” vừa diễn ra tại TP.HCM, anh Đỗ Đăng Khoa (37 tuổi, quê Đồng Tháp) để lại ấn tượng với nhiều người khi chia sẻ về hành trình khởi nghiệp đưa xơ mướp thành sản phẩm xanh.
Sau 10 năm, thương hiệu "Làng Mướp" của anh Khoa có hơn 60 sản phẩm, từ đồ gia dụng, chăm sóc cá nhân, đồ chơi thú cưng đến đồ trang trí và các sản phẩm sáng tạo như dép massage, đèn ngủ, lót ly… được khách hàng trong, ngoài nước tin dùng.
Từ xơ mướp quê nhà đến giấc mơ xanh
Sinh ra ở Đồng Tháp nhưng từ lớp 2 đã theo gia đình lên TP.HCM, tuổi thơ của anh Đỗ Đăng Khoa gắn với nhiều khó khăn. Anh từng học lớp bổ túc ban đêm cùng những cô chú lớn tuổi, một trải nghiệm đặc biệt khiến cậu bé sớm học cách kiên trì và tự lập.
Anh Đỗ Đăng Khoa phát triển nhiều dòng sản phẩm từ trái mướp già ở địa phương.
Sau khi tốt nghiệp cao đẳng công nghệ thông tin năm 2010, Khoa thử sức với lập trình web, rồi làm việc trong ngành tổ chức sự kiện. Công việc ổn định, thu nhập đủ sống, nhưng trong anh luôn có cảm giác chưa trọn vẹn.
“Lúc đó tôi cứ nghĩ, mình có thể làm được gì đó khác đi, một thứ gì đó vừa có ý nghĩa với bản thân, vừa có ích cho quê hương”, anh Khoa chia sẻ.
Suy nghĩ ấy dẫn anh trở về Đồng Tháp, nơi gia đình có xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ. Tại đây, một cơ duyên rất giản dị đã mở ra hướng đi mới. Anh nhận thấy những trái mướp già sau thu hoạch thường bị bỏ đi, không có giá trị kinh tế. Nhìn những sợi xơ bên trong, anh nhớ lại cách ông bà ngày xưa dùng mướp để tắm, rửa chén. Ý tưởng tận dụng xơ mướp bắt đầu từ đó.
Ban đầu chỉ là những thử nghiệm nhỏ. Mướp được làm sạch, loại bỏ phần thịt, giữ lại phần xơ rồi đem phơi, xử lý, dập khuôn, may lại thành những vật dụng đơn giản. Nhưng càng làm, anh càng nhận ra tiềm năng lớn của loại vật liệu này.
Quả mướp già sẽ được loại bỏ phần thịt, giữ lại phần xơ, làm sạch rồi đem phơi.
“Xơ mướp có cấu trúc rất đặc biệt, sợi dai, nhanh khô, không ám mùi và không gây trầy xước. Tôi nghĩ tại sao mình không biến nó thành những sản phẩm có giá trị cao hơn, thay thế các vật liệu nhựa đang dùng hàng ngày”, anh nói.
Từ những miếng rửa chén, bông tắm, miếng chà lưng, sản phẩm dần được cải tiến cả về chất lượng lẫn thiết kế. “Làng Mướp” ra đời không phải như một thương hiệu lớn ngay từ đầu, mà là kết quả của quá trình tích lũy từng chút một, từ thử nghiệm đến hoàn thiện.
Hơn 10 năm sau, hệ sinh thái này đã có hơn 60 sản phẩm, từ đồ gia dụng, chăm sóc cá nhân, đồ chơi thú cưng đến đồ trang trí và các sản phẩm sáng tạo như dép massage, đèn ngủ, lót ly…
Trong số đó, đôi dép xơ mướp mang ý nghĩa đặc biệt nhất với anh Khoa. Nó không chỉ là một sản phẩm, mà là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Từ đôi dép năm nào mẹ mua, đến đôi dép xơ mướp do chính anh tạo ra, là cả một hành trình dài của ký ức và lựa chọn.
Không dừng lại ở sản phẩm, điều khiến Làng Mướp khác biệt là cách xây dựng chuỗi giá trị. Mỗi năm, doanh nghiệp tiêu thụ khoảng 2 triệu trái mướp từ các vùng trồng tại Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ...
Người lao động địa phương tham gia sơ chế, gia công xơ mướp tại Đồng Tháp.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường tươi, bà con nông dân có thêm lựa chọn linh hoạt là bán mướp non khi giá cao hoặc để già làm nguyên liệu khi giá thấp. Doanh nghiệp đồng thời chuyển giao kỹ thuật trồng, xử lý và bảo quản, giúp nâng cao chất lượng đầu vào.
Nhiều công đoạn như tách xơ, làm sạch, gia công được thực hiện ngay tại địa phương, tạo việc làm cho phụ nữ và lao động nhàn rỗi. “Chúng tôi muốn phát triển một mô hình mà ở đó không chỉ doanh nghiệp có lợi, mà người nông dân và người lao động cũng sống được với nghề”, anh Khoa nói.
Sức mạnh của niềm tin
Nhờ định hướng rõ ràng, sản phẩm từ xơ mướp của Làng Mướp dần vươn ra thị trường quốc tế. Nhật Bản là thị trường xuất khẩu chủ lực trong nhiều năm, sau đó mở rộng sang Hàn Quốc và từng bước tiếp cận châu Âu và nhiều thị trường khác.
Tuy nhiên, những biến động kinh tế gần đây khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược, đồng thời quay về khai thác mạnh hơn thị trường nội địa.
Với hơn 100 triệu dân, Việt Nam là thị trường đầy tiềm năng, nhưng cũng không dễ chinh phục. Một trong những thách thức lớn là nhiều người trẻ không còn quen thuộc với xơ mướp. Điều đó buộc doanh nghiệp phải vừa bán hàng, vừa kể lại câu chuyện của vật liệu này theo cách gần gũi hơn.
Mỗi năm, cơ sở của anh Khoa tiêu thụ khoảng 2 triệu trái mướp.
Các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là hình thức livestream, trở thành công cụ hiệu quả. Có những buổi bán hàng đạt hàng trăm đơn chỉ trong thời gian ngắn, cho thấy tín hiệu tích cực từ thị trường.
Sau hơn một thập kỷ bền bỉ, hành trình của Làng Mướp ghi dấu bằng những cột mốc quan trọng. Năm 2023, dự án giành giải Nhất cuộc thi Khởi nghiệp Xanh toàn quốc. 3 năm sau, doanh nghiệp lần đầu đạt chứng nhận “Hàng Việt Nam chất lượng cao 2026”. Với Khoa, đây không chỉ là một danh hiệu, mà là sự ghi nhận cho cả một chặng đường dài.
“Đây không chỉ là một danh hiệu, mà là cột mốc lịch sử với Làng Mướp sau hơn 10 năm kiên trì. Ba năm trước, cũng tại hội trường này, tôi nhận giải khởi nghiệp xanh và hôm nay là một dấu ấn rất đặc biệt”, anh chia sẻ.
Trong khoảnh khắc cầm trên tay chứng nhận, ký ức về người mẹ và đôi dép năm xưa lại trở về, khiến anh Khoa nhận ra hành trình của mình, suy cho cùng, bắt đầu từ một điều rất giản dị, đó chính là niềm tin. Anh mong rằng, một ngày nào đó, sẽ có những người mẹ khác cầm đôi dép xơ mướp, nhìn vào chiếc tem đỏ và tin tưởng lựa chọn, bởi đó là sản phẩm Việt Nam an toàn cho sức khỏe và thân thiện với môi trường.
Anh Khoa (bên phải) giới thiệu sản phẩm xơ mướp tại hội chợ, từng bước đưa hàng Việt ra thị trường quốc tế.
Hành trình từ cậu bé đi dép rách đến người sáng lập một thương hiệu với hơn 60 sản phẩm xanh không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp. Hành trình ấy gợi mở một hướng đi mới: phát triển từ những điều bình dị nhất theo cách bền vững và giàu ý nghĩa lâu dài.