Đưa sân bay Long Thành vào khai thác trong năm 2026 là nhiệm vụ bắt buộc

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 204 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ triển khai dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 (dự án).

Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận kết quả triển khai dự án trong thời gian qua; về cơ bản đáp ứng các mốc tiến độ quan trọng theo yêu cầu, đã tổ chức thành công chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 19/12/2025 theo đúng kế hoạch.

Tuy nhiên, nhiệm vụ hoàn thành đưa dự án vào vận hành, khai thác trong năm 2026 theo chỉ đạo của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp ngày 26/2 và của Thủ tướng tại buổi kiểm tra hiện trường ngày 29/3 là rất nặng nề trong điều kiện dự án còn gặp nhiều khó khăn như: khối lượng công việc còn lại lớn; lực lượng lao động trên công trường chưa đáp ứng yêu cầu; giá nhiên liệu, nguyên vật liệu tăng cao...

"Mục tiêu hoàn thành, đưa dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 vào khai thác thương mại trong năm 2026 là nhiệm vụ bắt buộc phải hoàn thành", Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Do đó, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các chủ thể tham gia dự án tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung cao độ, nỗ lực, quyết tâm hơn nữa trong triển khai các nhiệm vụ được giao; các bộ, ngành, địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền các vấn đề phát sinh; tăng cường phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai, hoàn thành dự án.

Giao nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo các cơ quan chức năng trực thuộc khẩn trương đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.

Cơ quan Công an cần tập trung làm rõ mức độ vi phạm của các tổ chức, cá nhân liên quan, nhất là lãnh đạo chủ chốt của các chủ đầu tư, nhà thầu trực tiếp tham gia chỉ đạo thi công; tạo điều kiện để các cá nhân không liên quan trực tiếp đến sai phạm tiếp tục tham gia triển khai dự án.

Bộ Công an cần tiếp tục phối hợp với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát hồ sơ, tài liệu của các nội dung đang phục vụ công tác điều tra; tạo điều kiện để ACV thực hiện thanh toán đối với các khối lượng, hạng mục, gói thầu không có sai phạm; đồng thời có giải pháp xử lý phù hợp đối với các nội dung có sai phạm.

Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương kiện toàn bộ máy, tổ chức nhân sự tại ACV theo quy định. Đồng thời, thành lập Tổ công tác để hướng dẫn xử lý các vướng mắc liên quan đến việc thanh toán theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành trước ngày 22/4.

Bộ Tài chính cũng cần chỉ đạo ACV tiếp tục rà soát các gói thầu về khối lượng, tiến độ, nhân lực, thiết bị, vật tư; yêu cầu các nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị, tài chính tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, bảo đảm tiến độ theo hợp đồng và cam kết; đàm phán, thống nhất với các nhà thầu các giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác thanh toán, tạm thanh toán trong khi chờ cơ quan chức năng có kết luận chính thức.

Bộ Xây dựng khẩn trương thành lập Tổ công tác, phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai để xử lý các vướng mắc liên quan đến nguồn cung ứng, giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng cho Dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng (hoàn thành trước ngày 22/4).

Bộ Xây dựng được yêu cầu hỗ trợ ACV trong công tác điều phối, tổ chức thi công, thủ tục nội nghiệp phục vụ nghiệm thu, thanh toán tại DATP3; chỉ đạo chủ đầu tư các công trình, dự án thành phần khác đẩy nhanh tiến độ các công trình bảo đảm hoàn thành đồng bộ khi đưa dự án vào vận hành, khai thác...

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý ACV khẩn trương làm việc trực tiếp với từng nhà thầu, từng gói thầu để xác định rõ khối lượng công việc còn lại, tiến độ thực hiện, khả năng huy động nguồn lực (tài chính, nhân lực, thiết bị, vật liệu, nhiên liệu), các khó khăn, vướng mắc; trên cơ sở đó yêu cầu các nhà thầu có giải pháp tăng cường nguồn lực, tập trung thi công bảo đảm tiến độ theo hợp đồng và cam kết.

ACV chủ động xử lý các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền, tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; các kiến nghị phải cụ thể, rõ nội dung, rõ phương án xử lý, rõ cơ quan, rõ thời hạn, khắc phục tình trạng đề xuất chung chung.

UBND tỉnh Đồng Nai chủ động có giải pháp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, vật liệu cho Dự án; chỉ đạo các nhà đầu tư tuyến ống dẫn nhiên liệu khẩn trương hoàn thiện thủ tục, triển khai thi công bảo đảm tiến độ.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai trực tiếp chỉ đạo, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án giao thông kết nối; bảo đảm hoàn thành đồng bộ các dự án kết nối khi đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác thương mại vào cuối năm 2026.

Dự án sân bay Long Thành nguy cơ ảnh hưởng tiến độ vì gặp vướng mắc

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) có báo cáo về những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện gói thầu 5.10, thi công nhà ga hành khách, thuộc dự án sân bay Long Thành (Đồng Nai).

Theo ACV, trong quá trình đấu thầu, một số hạng mục cung cấp và lắp đặt thiết bị nhà ga được nhà thầu IC Ictas (tập đoàn Thổ Nhĩ Kỳ đứng đầu liên danh Vietur) chào giá bằng USD, với tổng giá trị hơn 338,8 triệu USD.

Tuy nhiên, khi triển khai hợp đồng, việc rà soát hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp lý liên quan đã phát sinh vướng mắc về đồng tiền chào thầu và thanh toán.

Một số thiết bị do nhà thầu IC Ictas đề xuất thanh toán bằng ngoại tệ thực chất có xuất xứ trong nước hoặc thông qua các đơn vị cung cấp tại Việt Nam, không đáp ứng điều kiện thanh toán bằng ngoại tệ theo quy định.

Theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013 và các văn bản liên quan, chi phí trong nước phải được chào thầu và thanh toán bằng VNĐ, chỉ chi phí phát sinh ở nước ngoài mới được phép sử dụng ngoại tệ.

ACV cho rằng nhà thầu chưa bảo đảm tính thống nhất giữa giai đoạn dự thầu (chào giá bằng USD) và giai đoạn thực hiện hợp đồng (thực tế chi phí phát sinh từ nhà thầu phụ, nhà cung cấp Việt Nam). Đồng thời, IC Ictas chưa bóc tách rõ ràng cơ cấu chi phí trong nước và nước ngoài.

Trên cơ sở đó, ACV đề xuất IC Ictas điều chỉnh các hạng mục có chi phí thực tế phát sinh trong nước sang thanh toán bằng VNĐ (theo tỷ giá quy đổi ở thời điểm 3 ngày trước ngày đóng thầu) nhằm bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và không làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

Tuy nhiên, phía nhà thầu IC Ictas không đồng thuận với phương án này, đồng thời giữ quan điểm toàn bộ các khoản thanh toán cần được thực hiện bằng USD hoặc theo tỷ giá tại thời điểm thanh toán hiện hành. Nhà thầu cho rằng việc áp dụng tỷ giá tại thời điểm trước ngày đóng thầu có thể gây thiệt hại lũy kế do chênh lệch tỷ giá.

Vướng mắc giữa các bên đã kéo dài và có nguy cơ phát sinh tranh chấp, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả thực hiện dự án. Nếu không được cơ quan chức năng kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ, tình trạng này có thể tác động nhất định đến môi trường đầu tư.

ACV đã kiến nghị Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan xem xét, làm rõ trách nhiệm của nhà thầu trong việc chào giá ngoại tệ, nguyên tắc xác định đồng tiền thanh toán, cách phân loại chi phí trong nước và nước ngoài cũng như cơ chế áp dụng tỷ giá trong quá trình thực hiện hợp đồng. Qua đó, nhà chức trách sớm thống nhất cách xử lý để bảo đảm tiến độ dự án.