Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Dự thảo gồm 11 chương với 120 điều, trong đó tại mục 3 gồm các điều từ 18 - 26 đề xuất cụ thể các quy định về cách ly y tế.
Theo dự thảo, danh mục các bệnh truyền nhiễm bắt buộc phải áp dụng cách ly y tế bao gồm: bạch hầu, ho gà, sởi, rubella, bệnh than, viêm màng não do não mô cầu, tay chân miệng, thủy đậu, quai bị.
Ngoài ra các bệnh truyền nhiễm nhóm B khác do Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định phù hợp với tình hình thực tế sẽ phải cách ly y tế.
Bộ Y tế đề xuất viêm màng não do não mô cầu là 1 trong 9 bệnh truyền nhiễm phải cách ly y tế.
Bộ Y tế cũng đề xuất 4 nhóm đối tượng phải cách ly y tế, gồm người mắc bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh, người mang mầm bệnh và người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Các trường hợp được miễn trừ cách ly y tế phải đáp ứng bao gồm: Các thành viền của Đoàn ngoại giao từ cấp Lãnh đạo Bộ, ngành trở lên; các thành viên của Đoàn chuyên gia y tế, cứu trợ y tế quốc tế vào hỗ trợ phòng chống sự cố, thảm họa, dịch bệnh. Trong thời gian miễn trừ cách ly y tế phải tuân thủ các biện pháp phòng bệnh theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Dự thảo đưa ra 4 hình thức cách ly y tế gồm: cách ly tại nhà hoặc nơi lưu trú (do chủ tịch UBND cấp xã quyết định); cách ly tại cơ sở khám chữa bệnh (do giám đốc cơ sở y tế quyết định); cách ly tại cửa khẩu (do người đứng đầu cơ quan phụ trách cửa khẩu quyết định).
Đồng thời đề xuất quy định cho phép trưng dụng cơ sở, địa điểm khác phục vụ cách ly trong trường hợp cần thiết như trường học, ký túc xá; doanh trại quân đội, công an; khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú; nhà máy, xí nghiệp; các chung cư...
Cơ sở, địa điểm cách ly y tế phải bảo đảm các yêu cầu tối thiểu như: Có các điều kiện sinh hoạt thiết yếu (nơi ở, điện, nước, khu vệ sinh, nhà tắm); có không gian cách ly y tế; đảm bảo thông khí, cấp thoát nước, vệ sinh môi trường; Có các dịch vụ hậu cần thiết yếu cho người được cách ly, bao gồm ăn, ở, vệ sinh cá nhân; Có đủ nguồn lực thực hiện việc cách ly y tế và chăm sóc y tế; An ninh, an toàn cho người được cách ly y tế.
Thời gian cách ly y tế của từng bệnh truyền nhiễm theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế hoặc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới.
Dự thảo cũng đề xuất quy trình xử lý chặt chẽ, quy định thời gian xử lý rất cụ thể, ngắn và mang tính bắt buộc. Trong 3 giờ từ khi phát hiện, cơ quan y tế cấp xã phải lập danh sách đề xuất cách ly tại nhà
Trong 1 giờ tiếp theo, chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành quyết định cách ly. Sau đó 3 giờ, các lực lượng liên quan phải được thông báo và triển khai thực hiện.
Tương tự, tại cơ sở khám chữa bệnh và cửa khẩu, toàn bộ quy trình lập danh sách, phê duyệt, tổ chức cách ly đều được yêu cầu hoàn tất trong vòng 1 giờ cho mỗi bước.
Việc quy định rõ từng mốc thời gian nhằm hạn chế tối đa độ trễ trong phản ứng chống dịch.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế "ngăn chặn tạm thời", trong tình huống khẩn cấp, người đứng đầu cơ quan y tế hoặc đơn vị liên quan có quyền yêu cầu người nghi nhiễm không rời khỏi địa điểm trong tối đa 3 giờ để chờ quyết định chính thức. Quy định này giúp hạn chế nguy cơ lây lan ra cộng đồng.
Bộ Y tế cũng đề xuất 4 hình thức cách ly y tế gồm: cách ly tại nhà hoặc nơi lưu trú (do chủ tịch UBND cấp xã quyết định); cách ly tại cơ sở khám chữa bệnh (do giám đốc cơ sở y tế quyết định); cách ly tại cửa khẩu (do người đứng đầu cơ quan phụ trách cửa khẩu quyết định).
Dự thảo cũng đề xuất chi tiết quy định cưỡng chế cách ly y tế. Theo đó người thuộc diện phải cách ly nhưng không tuân thủ sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, với sự tham gia của lực lượng công an cấp xã để đảm bảo thực thi.
Bộ Y tế đề xuất ngân sách nhà nước sẽ chi trả cho hoạt động cách ly y tế theo quy định của Bộ Tài chính, góp phần giảm gánh nặng cho người dân và đảm bảo tính khả thi khi triển khai trên diện rộng.