Vì sao đường phố Hà Nội úng ngập dù mưa không quá lớn?

Theo ghi nhận, sau trận mưa kéo dài gần 2 giờ đồng hồ, các tuyến đường như Phạm Hùng, Nguyễn Xiển, Võ Chí Công, Đại lộ Thăng Long…xuất hiện tình trạng nước ứ đọng, ngập nhẹ tại một số điểm trũng thấp. Tuy nhiên, khoảng 30 phút sau khi mưa ngớt, nước cơ bản đã rút hết.

Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News về việc này, đại diện Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cho biết, hiện lưu vực Tô Lịch và Tả Nhuệ - hai khu vực tiêu thoát nước quan trọng của thành phố - đang chịu tác động lớn từ nhiều dự án đầu tư, cải tạo hạ tầng và thoát nước.

Nhiều công trình đang được triển khai nhằm giải quyết bài toán úng ngập lâu dài. Tuy nhiên, trong giai đoạn thi công, việc rào chắn, dẫn dòng tạm và cải tạo hệ thống cống, kênh, mương đã ảnh hưởng trực tiếp đến dòng chảy và khả năng tiêu thoát nước khi xảy ra mưa lớn.

“Tại các khu vực đang thi công, dòng chảy bị thu hẹp, việc dẫn nước phải thực hiện tạm thời nên khi mưa lớn dễ xảy ra tình trạng dồn ứ nước cục bộ, khiến thời gian rút nước kéo dài hơn”, đại diện công ty thông tin.

Tại lưu vực Tô Lịch, các dự án đang triển khai gồm xây dựng bổ sung trạm bơm, bể điều tiết, hệ thống đường ống thoát nước; cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu kết nối về Trạm bơm Yên Sở…

Trong khi đó, lưu vực Tả Nhuệ đang thực hiện nhiều dự án như cải tạo kênh Thụy Phương, xây dựng hồ điều hòa, trạm bơm và hệ thống kiểm soát ngập tại các khu vực Resco, Ecohome, Ciputra, Tây Hồ Tây, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm…

Ngoài ra, nhiều dự án giao thông lớn cũng đang tác động trực tiếp đến hệ thống thoát nước đô thị. Tuyến đường sắt đô thị số 2 (Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo) ảnh hưởng tới khu vực trung tâm như Thụy Khuê, Văn Cao, Hoàng Hoa Thám, Trúc Bạch, hồ Hoàn Kiếm…

Còn tuyến metro số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc) ảnh hưởng đến các trục tiêu thoát dọc Nguyễn Chí Thanh, Trần Duy Hưng và Đại lộ Thăng Long do phải di chuyển nhiều tuyến cống hiện trạng.

Bên cạnh đó, dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá và hệ thống thu gom nước thải lưu vực Yên Sở tiếp tục tác động tới khả năng tiêu thoát nước của lưu vực Tô Lịch. Việc thi công các tuyến cống thu gom, giếng tách nước thải trên sông Sét, sông Kim Ngưu, mương Hộ Hải, mương Vĩnh Tuy…khiến tiết diện dòng chảy bị thu hẹp trong thời gian thi công.

Theo đánh giá của đơn vị vận hành, mùa mưa năm 2026 cũng là năm đầu tiên vận hành phối hợp giữa hệ thống thu gom nước thải - nước mưa với Trạm bơm Yên Sở và đập dâng chữ T, nên công tác điều tiết vẫn cần thời gian để vận hành đồng bộ, ổn định.

Ngoài ra, nhiều hạng mục hạ tầng thoát nước theo quy hoạch vẫn chưa hoàn thiện đồng bộ. Một số trạm bơm lớn như Nam Thăng Long, Ba Xã cùng hệ thống hồ điều hòa tại Cổ Nhuế, Phú Đô…chưa được đầu tư đầy đủ, khiến một số khu vực như ngã tư Phạm Hùng - Keangnam, Phùng Khoang và các ngõ nhỏ trong khu dân cư vẫn tiềm ẩn nguy cơ úng ngập khi xuất hiện mưa lớn cường độ cao.

Linh hoạt ứng trực theo lượng mưa

Đại diện Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cho biết thêm, đơn vị đã triển khai phương án ứng trực theo các kịch bản mưa đã xây dựng từ đầu mùa mưa năm 2026.

Theo đó, với các trận mưa dưới 70 mm/h, hệ thống thoát nước được vận hành ở trạng thái tăng cường nhằm kiểm soát ngập cục bộ tại các điểm trũng thấp. Khi lượng mưa vượt ngưỡng từ 70-100 mm/h, công ty sẽ chuyển sang trạng thái vận hành ưu tiên, huy động đồng bộ hệ thống cống, hồ điều hòa và trạm bơm để hạn chế phát sinh điểm ngập mới, đồng thời đẩy nhanh quá trình tiêu thoát nước tại các khu vực đã xảy ra úng ngập.

Trong trường hợp mưa lớn trên 100 mm/h hoặc mưa kéo dài diện rộng, đơn vị sẽ kích hoạt phương án ứng phó khẩn cấp, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, vận hành toàn bộ các trạm bơm trong phạm vi an toàn cho phép nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người dân.

“Trung tâm điều hành theo dõi liên tục diễn biến mưa qua hệ thống camera, trạm đo mưa tự động và dữ liệu vận hành trạm bơm để kịp thời điều tiết. Các lực lượng ứng trực được bố trí 24/24h tại các điểm có nguy cơ úng ngập”, đại diện công ty cho biết.

Theo Công ty Thoát nước Hà Nội, đơn vị đang tiếp tục duy tu, nạo vét hệ thống cống, mương, sông thoát nước; tăng cường vận hành các trạm bơm cố định và bơm dã chiến, đồng thời phối hợp với các đơn vị thi công để giảm thiểu ảnh hưởng tới khả năng tiêu thoát nước trong mùa mưa năm nay.

“Các công trình khi hoàn thành sẽ góp phần nâng cao đáng kể năng lực tiêu thoát nước cho thành phố, rút ngắn thời gian rút nước sau mưa và giảm nguy cơ úng ngập kéo dài trong các năm tới”, đại diện công ty cho biết.    

Liên quan đến các dự án chống ngập đang triển khai, nhằm giảm ùn tắc giao thông và bảo đảm khả năng tiêu thoát nước trước mùa mưa, Sở Xây dựng Hà Nội vừa yêu cầu các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, chậm nhất đến ngày 30/5 phải tháo dỡ toàn bộ rào chắn và hoàn trả mặt đường tại nhiều tuyến phố trung tâm.