Tiếp sức cho văn hoá truyền thống dân tộc Mường tại tỉnh Phú Thọ lan toả

Ngày 15/11, Cục Văn hoá các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, UBND xã Khả Cửu tổ chức tổng kết các hoạt động xây dựng mô hình trải nghiệm văn hoá ẩm thực gắn với văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường phục vụ phát triển du lịch cộng đồng bền vững.

Chương trình diễn ra từ ngày 12-15/11 với hai nhiệm vụ chính là bảo tồn Tết cơm mới của dân tộc Mường và xây dựng mô hình trải nghiệm văn hóa ẩm thực Mường.

Chương trình giúp 120 học viên là các nghệ nhân, hạt nhân văn nghệ của xã được truyền dạy, hướng dẫn kỹ năng thực hành nghi lễ, nghi thức trình diễn trong Tết cơm mới, các trò chơi dân gian như kéo co, ném còn, đi cà kheo, bắn nỏ và nghệ thuật trình diễn dân gian.

Với mô hình trải nghiệm ẩm thực, các học viên được truyền dạy kỹ năng chế biến các món ăn truyền thống, tham gia tập huấn phương pháp bảo tồn và khai thác ẩm thực gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Tiếp sức làm lan toả nét đẹp Mường truyền thống, Cục Văn hoá các dân tộc Việt Nam hỗ trợ trang phục, đạo cụ, nguyên liệu, vật tư và trang bị trao đổi kiến thức chuyên môn về bảo tồn văn hóa cho cộng đồng, giúp các học viên nâng cao kỹ năng, hiểu biết, góp phần lan tỏa mạnh mẽ trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, tạo nền tảng hình thành sản phẩm du lịch đặc thù, phát triển du lịch cộng đồng bền vững.

Việc khai thác và phát huy các giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc Mường, bao gồm di sản phi vật thể (như Mo Mường, Chiêng Mường, lễ hội truyền thống) và các nét văn hóa vật thể (như nhà sàn, trang phục, ẩm thực) đang ngày càng hiệu quả. Mô hình du lịch sinh thái, nông nghiệp, du lịch cộng đồng và các sản phẩm OCOP, tạo thu nhập cho người dân các bản Mường đang được Nhà nước rất chú trọng qua những chương trình mục tiêu quốc gia.

Mô hình du lịch trải nghiệm cộng đồng được phát triển mạnh tại nhiều xã vùng Mường. Du khách không chỉ được xem trình diễn mà còn trực tiếp tham gia các hoạt động: học dệt, làm cơm lam, thưởng thức rượu cần, nghe kể chuyện cổ Mường và thử làm "người Mường một ngày". Chính sự tương tác ấy giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa bản địa, đồng thời mở ra nguồn sinh kế mới cho cộng đồng dân cư.

Văn hóa Mường giàu bản sắc, có dấu ấn của người Việt cổ, thể hiện rõ nét qua tín ngưỡng đa thần, kiến trúc nhà sàn, ẩm thực độc đáo (cơm lam, rượu cần, cỗ lá mang đậm hương vị núi rừng với các món ăn dân dã như cơm lam, rượu cần, thịt chua), âm nhạc (cồng chiêng, dân ca Mường), hệ thống tri thức dân gian và các sử thi như "Đẻ đất - Đẻ nước".

Người Mường là dân tộc có chữ viết. Tiếng Mường có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản văn hóa, đặc biệt là mo Mường. Chữ Mường cũng được nghiên cứu để ghi chép và giảng dạy.

Xã Khả Cửu được hợp nhất từ 3 xã Đông Cửu, Thượng Cửu, Khả Cửu với dân tộc Mường chiếm trên 90% dân số. Nơi đây, đồng bào Mường Khả Cửu lưu giữ được bản sắc dân tộc độc đáo, hấp dẫn, là cơ sở thu hút phát triển du lịch dịch vụ.

Hiện xã có hàng chục câu lạc bộ văn hóa dân tộc Mường và các dân tộc khác. Các thành viên câu lạc bộ văn hóa dân tộc Mường là những nhân tố tích cực tham gia vận động người dân giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Các câu lạc bộ đang hoạt động hiệu quả, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường, đồng thời tạo điểm nhấn để Khả Cửu thu hút khách du lịch.