Thức khuya, ăn uống thất thường ảnh hưởng thế nào đến sức khoẻ trong kỳ nghỉ?

Trong dịp nghỉ Tết Dương lịch, Khoa Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) ghi nhận số ca cấp cứu tăng cao, chủ yếu là các bệnh lý tim mạch như bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim cấp, rối loạn nhịp tim, suy tim… Đáng chú ý, nhiều trường hợp nhập viện muộn do chủ quan, nghĩ “để qua Tết rồi khám”.

TS.BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó Trưởng Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Dịp Tết, sinh hoạt của nhiều người thay đổi rõ rệt như thức khuya hơn, ăn nhiều đồ béo và mặn, uống rượu bia nhiều hơn, vận động giảm và đôi khi uống thuốc không đều. Những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch, đặc biệt ở người có bệnh nền. Thực tế, nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch, nhất là nhồi máu cơ tim, có xu hướng tăng trong các kỳ nghỉ lễ, Tết”.

Thức khuya và thiếu ngủ làm tăng hoạt hóa hệ thần kinh giao cảm và các hormone stress, từ đó làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và gây rối loạn nhịp sinh học của huyết áp, đặc biệt là mất hiện tượng hạ huyết áp ban đêm.

Bên cạnh đó, thiếu ngủ còn liên quan đến tình trạng viêm toàn thân và suy giảm miễn dịch, khiến cơ thể dễ mệt mỏi và dễ mắc bệnh hơn. Ở những người có nguy cơ tim mạch, thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau ngực và rối loạn nhịp tim.

Với người tăng huyết áp, ăn mặn, uống rượu bia và thiếu ngủ trong dịp Tết có thể khiến huyết áp tăng đột ngột, làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc suy tim mất bù.

Ở bệnh nhân bệnh mạch vành hoặc đã đặt stent, sự kết hợp giữa thiếu ngủ, stress và rượu bia làm tăng nhịp tim và huyết áp, có thể khởi phát cơn đau thắt ngực hoặc thậm chí nhồi máu cơ tim.

Với người đái tháo đường, ăn uống thất thường khiến đường huyết dao động mạnh, dễ dẫn đến mất kiểm soát bệnh.

“Một trong những nguy cơ lớn nhất trong dịp Tết là việc quên uống thuốc hoặc tự ý ngưng thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường và thuốc kháng kết tập tiểu cầu ở bệnh nhân sau đặt stent. Đây là yếu tố có thể dẫn đến những biến cố tim mạch nghiêm trọng”, bác sĩ Sơn nhấn mạnh.

Trong các kỳ nghỉ, người dân có xu hướng ít vận động, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, kèm theo tình trạng thức khuya kéo dài… cũng dễ gây ra tình trạng đột quỵ.

BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175 cho biết: “Tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ có liên quan rõ rệt đến lối sống ít vận động, béo phì, rối loạn mỡ máu, đặc biệt là việc lạm dụng rượu bia và thuốc lá. Nhiều người nhập viện trong tình trạng xuất huyết não nặng, huyết áp tăng rất cao, nhưng khi khai thác bệnh sử thì hoàn toàn không biết mình bị tăng huyết áp trước đó. Một số trường hợp có biết nhưng chủ quan, không điều trị vì vẫn cảm thấy khỏe mạnh”.

Đặc biệt, đối với những người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… khi không đảm bảo được lối sống sinh hoạt lành mạnh, nguy cơ dẫn đến đột quỵ rất cao.

Bác sĩ khuyến cáo, người dân nên ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, ăn giảm mặn, ít chất béo, bổ sung nhiều rau củ, trái cây…

Đối với những loại đồ ăn đóng hộp, muối chua, các loại giò, chả… cần chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách, không dùng đồ đã hết hạn hoặc có mùi ôi, thiu.

Ngoài ra, duy trì vận động nhẹ 20-30 phút/ngày và khi xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, yếu tay chân hay nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế, không nên chờ qua Tết để tránh bỏ lỡ thời điểm vàng điều trị.