Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh: Cục Thuế lên tiếng

Gần đây, nhiều ý kiến băn khoăn về đề xuất tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, theo đó bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Để làm rõ thông tin, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã lên tiếng.

Theo Cục Thuế, dự thảo này tiếp tục kế thừa các quy định của Nghị định 49/2025/NĐ-CP, đồng thời có những điều chỉnh theo hướng rõ hơn, hợp lý hơn, sát thực tiễn hơn.

Đặc biệt, việc bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng đối với trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký cho thấy định hướng hoàn thiện chính sách theo hướng vừa bảo đảm kỷ cương quản lý thuế, vừa hạn chế tối đa các tác động không cần thiết đối với người nộp thuế.

Biện pháp này sẽ được áp dụng sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ tạm hoãn xuất cảnh mà người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

"Có ý kiến cho rằng mức 1 triệu đồng là quá thấp. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đầy đủ bản chất của quy định này để thấy rằng đây là một bước điều chỉnh trên cơ sở lắng nghe, tiếp thu ý kiến phản hồi của cộng đồng người nộp thuế, tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế so với quy định hiện hành", Cục Thuế nhấn mạnh.

Cụ thể, cơ quan này cho rằng, đây là quy định thu hẹp phạm vi áp dụng so với hiện hành, không phải siết chặt hơn.

Theo quy định hiện hành, đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được cơ quan thuế thông báo và quá 30 ngày chưa khắc phục.

Dự thảo Nghị định mới lần này đã bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, tức là loại trừ khỏi diện áp dụng một số lượng rất lớn người nộp thuế có số nợ nhỏ, mang tính kỹ thuật hoặc phát sinh do sai sót hành chính chưa kịp xử lý.

"Như vậy, xét về bản chất pháp lý, đây là bước nới lỏng điều kiện áp dụng, thể hiện sự tiếp thu ý kiến xã hội và tinh thần bảo vệ tốt hơn quyền đi lại hợp pháp của công dân", Cục Thuế giải thích.

Ngoài ra, số liệu cho thấy việc đặt ngưỡng là cần thiết để tránh tác động bất cân xứng. Theo số liệu tổng hợp, có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng, số tiền thuế nợ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.

Con số này phản ánh rất rõ một thực tế là hơn một nửa số đối tượng thuộc diện quản lý đặc biệt chỉ chiếm tỷ trọng nợ thuế rất nhỏ. Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế vì các khoản nợ rất nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.

Vì vậy, theo Cục Thuế, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng.

Cục Thuế cũng lưu ý, người nộp thuế thuộc trạng thái “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký” là trường hợp đã vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký thuế chính xác, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế. Đây là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa cơ quan nhà nước với người nộp thuế.

Do đó, việc áp dụng biện pháp quản lý đối với nhóm đối tượng này không chỉ dựa trên số tiền nợ, mà còn xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

"Nói cách khác, ngưỡng 1 triệu đồng không phải là thước đo duy nhất, mà là điều kiện bổ sung trong tổng thể các dấu hiệu vi phạm đã được xác định", Cục Thuế khẳng định.

Đáng chú ý rằng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế.

Theo dự thảo, chỉ sau khi người nộp thuế đã được xác định thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; cơ quan thuế đã gửi thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh và quá 30 ngày kể từ ngày thông báo mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét áp dụng.

Khoảng thời gian 30 ngày là khoảng đệm hợp lý để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu thông tin, thực hiện nộp tiền hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý vướng mắc. Thực tiễn triển khai cho thấy đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

Cục Thuế cho rằng cơ chế này vận hành theo hướng cảnh báo - tạo cơ hội khắc phục - mới áp dụng biện pháp hạn chế, chứ không phải chế tài áp đặt tức thời.

"Quản lý thuế hiện đại đòi hỏi vừa nghiêm minh với hành vi không tuân thủ, vừa tránh gây hệ quả bất lợi không cần thiết cho người nộp thuế. Nếu giữ nguyên cơ chế không ngưỡng như Nghị định 49/2025/NĐ-CP, có thể phát sinh những trường hợp khoản nợ rất nhỏ vẫn dẫn đến áp dụng biện pháp mạnh. Nếu đặt ngưỡng quá cao, nguy cơ phát sinh tâm lý chây ỳ, lợi dụng kẽ hở để kéo dài tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh.

Mức 1 triệu đồng là giải pháp dung hòa: vừa loại bỏ được phần lớn các khoản nợ rất nhỏ mang tính kỹ thuật, vừa duy trì hiệu lực răn đe cần thiết đối với hành vi không tuân thủ", Cục Thuế nêu quan điểm.