Những chính sách khoa học công nghệ có hiệu lực từ tháng 5/2026

Siết chặt quản lý hoạt động bức xạ, hạt nhân

Nghị định số 71/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử chính thức có hiệu lực từ ngày 01/5/2026.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định là việc làm rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Theo đó, các vi phạm liên quan đến: thăm dò khoáng sản có tính phóng xạ mà không có giấy phép hoặc có giấy phép đã hết hạn; nhập khẩu chất thải phóng xạ; không thực hiện các biện pháp ngăn ngừa theo quy định để xảy ra sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; không thực hiện đúng quy trình khi xả thải, phát thải chất phóng xạ hoặc xả thải, phát thải chất phóng xạ vượt quá giới hạn cho phép… nếu có dấu hiệu tội phạm thì phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý hình sự.

Riêng đối với hành vi sử dụng, vận chuyển hoặc lưu giữ nguồn phóng xạ không có giấy phép hoặc giấy phép đã hết hạn, cơ quan có thẩm quyền không xử phạt hành chính ngay mà phải chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để xem xét xử lý hình sự.

Ngoài ra, Nghị định điều chỉnh tăng mức tiền phạt từ 1,5 đến 2,5 lần đối với phần lớn hành vi vi phạm so với quy định trước đây.

Sử dụng dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên VNelD

Nghị định số 88/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành quy định, dữ liệu giáo dục và đào tạo được sử dụng để phục vụ công tác phát triển giáo dục, quản lý hệ thống giáo dục quốc dân, đơn giản hóa thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ số, phát triển kinh tế số, xã hội số.

Một trong những điểm nhấn của Nghị định là các cơ quan, đơn vị trong hệ thống giáo dục quốc dân theo thẩm quyền có trách nhiệm chuẩn bị, xây dựng hệ thống công nghệ hoặc sử dụng dịch vụ của các nhà cung cấp phục vụ việc tạo lập, báo cáo dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời theo quy định.

Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời sau khi được tiếp nhận, lưu trữ hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo sẽ được chia sẻ, liên thông tích hợp tự động trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD.

Các cá nhân có quyền khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của bản thân đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia để sử dụng tương đương cho các loại văn bản giấy liên quan.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ 15/5/2026.

Xác định 20 loại cơ sở dữ liệu quốc gia trọng yếu

Quyết định số 11/2026/QĐ-TTg ngày 28/3/2026 ban hành danh mục 20 loại cơ sở dữ liệu quốc gia trọng yếu, trong đó có cơ sở dữ liệu danh tính điện tử và cơ sở dữ liệu quốc gia về AI.

Việc xác lập các cơ sở dữ liệu nền tảng này được xem là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện kiến trúc dữ liệu quốc gia, tạo nền móng cho quản trị số và phát triển kinh tế dữ liệu

Bộ Công an là đơn vị triển khai, phối hợp với các cơ quan liên quan để tổng hợp, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia trong phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp với Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, khung quản trị và quản lý dữ liệu quốc gia, cùng từ điển dữ liệu dùng chung.

Đồng thời, các cơ quan này phối hợp với Bộ Công an để đề xuất bổ sung, cập nhật, điều chỉnh danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia, và chỉ đạo các đơn vị tuân thủ quy định pháp luật về dữ liệu trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia.

Quyết định này có hiệu lực từ ngày 19/5/2026.