Lãi suất tăng là pha điều chỉnh bình thường của nền kinh tế, hiếm khi kéo dài

Đà tăng lãi suất không chịu áp lực vĩ mô, là điều chỉnh mang tính thời điểm

Biến động lãi suất đang là mối quan tâm hàng đầu của giới đầu tư - kinh doanh hiện nay, khi lãi suất cho vay có chiều hướng tăng, bao gồm cả lĩnh vực bất động sản. Tại nhóm ngân hàng Big 4, lãi suất cho vay mua nhà đã tăng lên đến gần 10%.

Xu hướng này đã gây ra những lo ngại về một cú “quay xe” của chính sách tiền tệ trong năm 2026.

Tuy nhiên, theo TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính của Thủ tướng Chính phủ, đà tăng lãi suất hiện nay chỉ là sự phản ánh khách quan quá trình phục hồi của nền kinh tế. Khi đầu tư gia tăng, nhu cầu tín dụng tăng trưởng tương ứng, kéo lãi suất huy động và cho vay đi lên.

“Hàng loạt dự án bất động sản được tháo gỡ vướng mắc pháp lý trong thời gian qua nhờ các Nghị quyết 170, 171, 254. Điều này thúc đẩy các doanh nghiệp gia tăng đầu tư, tạo nên nhu cầu vốn lớn, đẩy mặt bằng lãi suất gia tăng. Đây hoàn toàn là diễn biến tự nhiên, không phải hệ quả của các vấn đề vĩ mô, áp lực lạm phát hay các yếu tố bên ngoài”, TS. Nghĩa nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính ngân hàng - Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng diễn biến lãi suất hiện nay nên được nhìn nhận là một pha điều chỉnh cần thiết trong chu kỳ phát triển, phản ánh nỗ lực cân bằng giữa an toàn hệ thống và yêu cầu tăng trưởng.

“Một phần của diễn biến hiện nay mang tính thời điểm và kỹ thuật, gắn với nhu cầu vốn theo mùa vụ, quá trình tái cơ cấu danh mục tín dụng, cũng như yêu cầu đảm bảo thanh khoản an toàn của các tổ chức tín dụng”, ông Huy nói.

Tăng lãi suất thường không kéo quá dài, doanh nghiệp chủ động hỗ trợ

Đi sâu phân tích, các chuyên gia chỉ rõ, lãi suất có tính chu kỳ với thời hạn rõ ràng. Lãi suất luôn vận hành theo chu kỳ tăng - ổn định - giảm, chứ không tăng liên tục kéo dài.

Ông Nguyễn Quang Huy cho rằng tăng lãi suất hiện nay không nên được nhìn nhận như một xu hướng kéo dài và cứng nhắc. Trong chu kỳ vận động của nền kinh tế, những giai đoạn điều chỉnh như vậy thường xuất hiện khi nền kinh tế chuyển pha - từ phục hồi sang tăng tốc, từ mở rộng sang củng cố.

Quan trọng hơn, nền tảng vĩ mô trong nước vẫn đang được giữ ổn định, với lạm phát trong tầm kiểm soát và các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản vững vàng. Những yếu tố này cho thấy, nếu không có biến động bất thường từ bên ngoài, khả năng lãi suất tăng mạnh và kéo dài là không lớn.

“Nhiều khả năng đợt điều chỉnh này sẽ diễn ra trong một khoảng thời gian hợp lý, đủ để thị trường tự cân bằng lại, trước khi mặt bằng lãi suất ổn định hơn. Điều này phù hợp với yêu cầu vừa đảm bảo kỷ luật tài chính, vừa tạo dư địa cho nền kinh tế phục hồi và phát triển”, ông Huy nói.

Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, các đợt tăng lãi suất thường không kéo dài quá 18 - 24 tháng, trừ trường hợp xảy ra khủng hoảng tài chính thế giới. Nhưng ngay cả trong giai đoạn khốc liệt nhất của kinh tế Việt Nam 2008 - 2013 (vốn chịu tác động từ khủng hoảng tài chính toàn cầu), lãi suất cũng không tăng liên tục quá 24 tháng.

Theo dữ liệu của World Bank, trong các năm 2007 - 2008, lãi suất từng tăng từ 11,2% lên 15,8%, nhưng tới năm 2009 đã được điều chỉnh xuống 10,1%. Giai đoạn 2010 - 2011, lãi suất tăng lên 13,1% rồi vọt tới 17%, nhưng đã quay đầu giảm còn 13,5% vào năm 2014.

Gần đây nhất, Việt Nam chứng kiến cú leo thang của lãi suất trong nửa cuối năm 2022, nhưng chỉ đến tháng 3/2023 - tức sau chưa đầy 1 năm, Ngân hàng Nhà nước đã ra tay can thiệp. Chỉ trong 3 tháng của quý II/2023, Ngân hàng Nhà nước giảm lãi suất điều hành tới 3 lần, tạo nền tảng để duy trì mặt bằng lãi suất thấp suốt từ 2023 đến nay.

Trong bối cảnh lãi suất đang ở pha tăng hiện tại, các chuyên gia cho rằng thị trường bất động sản khó tránh khỏi áp lực. Tuy nhiên, người mua ở và nhà đầu tư có thể tìm thấy điểm tựa an toàn tại các dự án có chính sách hỗ trợ lãi suất tốt.

Chẳng hạn các dự án của Vinhomes đang áp dụng hỗ trợ lãi suất 0% trong thời gian lên tới 36 tháng. Đây được xem là “vòng tròn an toàn” giúp người mua đứng ngoài mọi biến động lãi suất, chủ động phương án dòng tiền, an tâm nắm bắt cơ hội an cư hay chớp thời cơ để đầu tư kinh doanh, không bỏ lỡ chu kỳ tăng trưởng của thị trường bất động sản.

Thực tế cho thấy, 36 tháng là khoảng thời gian hỗ trợ lãi suất 0% thuộc loại dài nhất trên thị trường hiện nay, chỉ một số cực hiếm doanh nghiệp lớn, có năng lực tài chính hùng mạnh mới có thể triển khai. Uy tín của nhà phát triển bất động sản số 1 thị trường là bảo chứng cho việc chính sách hỗ trợ được thực hiện một cách thực chất và trọn vẹn.

Theo các chuyên gia, năm 2026, đà tăng giá bất động sản vẫn tiếp diễn, có thể bù đắp được mức tăng của lãi suất, vì vậy nhà đầu tư có thể tận dụng hỗ trợ lãi suất 0% trong 36 tháng để mở rộng danh mục nắm giữ.

“Nhu cầu mua bất động sản vẫn đang tốt, khi thu nhập người dân gia tăng cùng triển vọng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Đây là điểm cộng để chúng ta kỳ vọng lãi suất tăng không ảnh hưởng lớn tới thanh khoản của thị trường bất động sản năm 2026”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân - Chứng khoán Yuanta Việt Nam, bình luận.