Theo tờ CNA, nhiều chủ quán cà phê và cơ sở ăn uống ở Singapore cho biết công việc phục vụ ăn uống vừa nặng nhọc lại “kém hấp dẫn”, khiến việc thu hút lao động ngày càng khó khăn. Trong bối cảnh ấy, nhiều nhà điều hành ở Singapore đã thử nghiệm mẫu bàn ăn làm sạch tự động để khắc phục.
Ông Tommy Ng, giám đốc phát triển kinh doanh của chuỗi Mr Teh Tarik, cho biết khi đăng tin tuyển nhân viên phục vụ, có khi phải mất vài tuần mới nhận được phản hồi. Ngay cả khi tuyển được người, họ cũng hiếm khi mặn mà với việc gắn bó lâu dài với công việc.
“Tỷ lệ nghỉ việc rất cao vì công việc rất tẻ nhạt. Có khi chỉ vài tháng lại phải thay người một lần”, ông Tommy cho biết.
Ông Wu Yi Feng, giám đốc Kopiwu - đơn vị vận hành nhiều quán cà phê tại Ang Mo Kio - cho biết công việc phục vụ ăn uống cũng không đòi hỏi nhiều về điều kiện đầu vào.
Sinh viên Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) trải nghiệm bàn ăn làm sạch tự động. (Nguồn: CNA)
“Nếu không làm ở đây thì họ cũng dễ dàng tìm được chỗ khác, nên họ không thực sự trân trọng công việc”, ông nói.
Trước thực tế này, nhiều nhà hàng buộc phải tìm đến các giải pháp tự động hóa. Những thử nghiệm như vậy đã được triển khai suốt gần một thập kỷ, từ robot thu gom khay xuất hiện từ năm 2016 cho đến các cánh tay robot lau bàn hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Tại khu ẩm thực Pioneer của Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), công ty Food Haven đã thử nghiệm một mẫu bàn ăn làm sạch tự động. Chiếc bàn 4 chỗ ngồi này sử dụng tấm trải bàn dùng một lần. Chỉ cần bấm nút, hệ thống sẽ tự động kéo tấm trải bàn bẩn kèm theo thức ăn thừa vào một ngăn chứa ở đầu bàn. Ngay sau đó, chiếc bàn sẽ tự động trải ra tấm mới từ cuộn giấy ở đầu còn lại. Toàn bộ quá trình diễn ra trong khoảng 30 giây.
Mỗi cuộn giấy trải bàn gồm 30 tấm, đủ dùng trong ba đến bốn ngày. Chiếc bàn còn được gắn một máy tính bảng để theo dõi số lượng tấm trải để kịp thời bổ sung khi gần hết.
“Giữ gìn vệ sinh ở các khu ẩm thực lớn luôn là bài toán khó vì thiếu người phục vụ. Tuyển đã khó, giữ chân họ còn khó hơn. Chúng tôi mong muốn giảm bớt sự phụ thuộc vào lao động thủ công. Sau khi khách trả khay, người kế tiếp chỉ cần nhấn nút làm sạch bàn là có thể ngồi xuống", ông Shane Tay, giám đốc công ty Food Haven cho biết.
Giám đốc Công ty Food Haven bên cạnh chiếc bàn làm sạch tự động mà anh đã tham gia thiết kế. (Nguồn: CNA)
Hiện mỗi chiếc bàn có chi phí sản xuất khoảng 500-800 đô la Singapore (khoảng 10-16 triệu đồng). Theo ông Tay, nếu được sản xuất hàng loạt, giá thành có thể giảm. Hệ thống cũng có thể được cải tiến thêm về pin và vật liệu thân thiện với môi trường.
Tuy nhiên, kết quả thử nghiệm cho thấy công nghệ này vẫn còn nhiều điểm hạn chế. Các mẩu thức ăn lớn thường bị mắc kẹt ở khe hẹp dẫn vào thùng rác, còn nước và chất lỏng đôi khi tràn vào bên trong máy, buộc phải xử lý bằng cách vệ sinh thủ công.
Thiết kế khá cồng kềnh ở hai đầu bàn cũng khiến số chỗ ngồi bị giảm đi. Nhiều thực khách lúc đầu nhầm chiếc bàn tự làm sạch với một thiết bị nấu nướng, trong khi phần lớn người dùng thậm chí không hề biết bàn có chức năng tự động.
Nhiều sinh viên NTU cho biết thiết kế này dù có thể giúp cải thiện vệ sinh mà không cần đến sự can thiệp của nhân viên, nhưng cũng gây ra những lo ngại về lượng rác thải phát sinh.
Theo các chuyên gia, robot và tự động hóa hiện nay chưa đủ linh hoạt để xử lý môi trường phức tạp, đông đúc như trung tâm ẩm thực. Theo họ, công nghệ có thể hỗ trợ các công việc lặp đi lặp lại, nhưng con người vẫn đóng vai trò không thể thay thế trong những tình huống cần khả năng phán đoán và xử lý linh hoạt.